กำลังโหลด...
บทที่ 1 จาก 1
清静经
Ὁ Λάο-τζι λέγει:
Ἡ Ὁδὸς (ὁ θεμελιώδης νόμος τῆς λειτουργίας καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς ὑπάρξεως παντὸς ἐν τῷ σύμπαντι) οὐκ ἔχει ὁρατὸν σχῆμα, ἀλλὰ γεννᾷ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν· ἡ Ὁδὸς οὐκ ἔχει ἰδιάζον πάθος, ἀλλὰ κινεῖ τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην· ἡ Ὁδὸς οὐκ ἔχει ὄνομα ὅ τις δύναται δεῖξαι, ἀλλὰ τρέφει τὴν αὔξησιν πάντων τῶν ὄντων. Οὐκ οἶδα τί ὄνομα αὐτῇ δεῖ καλεῖν, μόλις δίδωμι αὐτῇ ὄνομα καλοῦν αὐτὴν "Ὁδόν".
Αὕτη ἡ Ὁδός ἔχει τό τε καθαρὸν καὶ τὸ θολερόν, τό τε κινούμενον καὶ τὸ ἠρεμοῦν. Ὁ οὐρανός ἐστι καθαρός, ἡ γῆ ἐστι θολερά· ὁ οὐρανός ἐστι κινούμενος, ἡ γῆ ἐστὶ ἠρεμοῦσα. Ἀντιστοίχως εἰς τὸν ἄνθρωπον: τὸ ἀρσενικὸν φῦλον κλίνει πρὸς τὸ καθαρόν, τὸ θηλυκὸν πρὸς τὸ θολερόν· τὸ ἄρρεν κλίνει πρὸς τὸ κινούμενον, τὸ θῆλυ πρὸς τὸ ἠρεμοῦν. Ἀπὸ τῆς ἀρχῆς (καθαρόν, ἠρεμοῦν) καταβαίνει εἰς τὰ ἔσχατα (θολερόν, κινούμενον), καὶ ἐξ αὐτῶν πάντα τὰ ὄντα γεννῶνται. 🌊
Τὸ καθαρόν ἐστιν ἡ πηγὴ τοῦ θολεροῦ, ἡ κίνησις ἔχει τὸ θεμέλιον αὐτῆς ἐν τῇ ἠρεμίᾳ. Εἰ ὁ ἄνθρωπος δύναται διαρκῶς φυλάττειν τὸ καθαρὸν καὶ ἥσυχον, ἡ ἐνέργεια τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς στραφήσεται πρὸς αὐτόν.
Τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου (ἡ ἔσω πνευματικὴ ἀντίληψις) φύσει ἀγαπᾷ τὸ φωτεινὸν καὶ καθαρόν, ἀλλὰ ὁ νοῦς καὶ αἱ σκέψεις ταράσσουσιν αὐτό· ἡ καρδία τοῦ ἀνθρώπου φύσει ἀγαπᾷ τὴν ἡσυχίαν, ἀλλὰ αἱ ἐπιθυμίαι σύρουσιν αὐτήν. Ἐὰν δύνασαι συχνὰ διασκορπίζειν τὰς ἐπιθυμίας, ἡ καρδία φυσικῶς ἡσυχάζει· ἐὰν καθαίρῃς τὴν καρδίαν, τὸ πνεῦμα φυσικῶς γίνεται καθαρὸν καὶ φωτεινόν. Οὕτως, αἱ ἓξ ἐπιθυμίαι (αἱ γεννώμεναι ἐξ ὀφθαλμῶν, ὤτων, ῥινός, γλώσσης, σώματος καὶ νοῦ) φυσικῶς οὐκ ἐγερθήσονται, καὶ τὰ τρία δηλητήρια (πλεονεξία, ὀργή, ἀφροσύνη) καταστραφήσονται. 🍃
Διότι δὲν δύναταί τις νὰ ἐπιτύχῃ τὸ καθαρὸν καὶ ἥσυχον, ἐστὶ διότι ἡ καρδία δὲν ἔχει ἀκόμη κατασταθῆ διαυγής, καὶ αἱ ἐπιθυμίαι δὲν ἔχουν ἀκόμη διασκορπισθῆ.
Ὅστις δύναται νὰ διασκορπίζῃ τὰς ἐπιθυμίας, ἐσωτερικῶς παρατηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ καρδίαν καὶ εὑρίσκει ὅτι ἡ καρδία δὲν ἔχει σταθερὰν καὶ ἀμετάβλητον "καρδίαν" εἰς ἣν δύναται νὰ προσκολληθῇ· ἐξωτερικῶς παρατηρεῖ τὸ ἑαυτοῦ σῶμα καὶ εὑρίσκει ὅτι τὸ σῶμα δὲν ἔχει σταθερὸν καὶ ἀμετάβλητον "σχῆμα" εἰς ὃ δύναται νὰ προσκολληθῇ· καὶ ἔτι περαιτέρω παρατηρεῖ πάντα τὰ πράγματα καὶ εὑρίσκει ὅτι οὐδὲν τῶν ὄντων ἔχει σταθερὰν καὶ ἀμετάβλητον "οὐσίαν" εἰς ἣν δύναται νὰ προσκολληθῇ. Ταῦτα τὰ τρία πάντα διαβλέψας, μένει μόνον μία ἀντίληψις τοῦ "κενοῦ"· ἔτι περαιτέρω παρατηρεῖ τοῦτο τὸ "κενὸν" καὶ εὑρίσκει ὅτι αὐτὸ τὸ κενὸν εἶναι καὶ αὐτὸ κενόν, ὅτι οὐδὲ ἡ ἔννοια τοῦ "κενοῦ" ὑπάρχει· ἀφοῦ τὸ "κενὸν" δὲν ὑπάρχει, ἡ σκέψις τοῦ "μὴ ὄντος" ἐπίσης ἐξαφανίζεται· ἀφοῦ καὶ τὸ "μὴ ὂν" δὲν ὑπάρχει, ἡ καρδία εἰσέρχεται εἰς κατάστασιν διαυγῆ καὶ βαθεῖαν ἡσυχίαν· ἐὰν μήτε αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς "ἡσυχίας" προσκολλᾶταί τις, πῶς δύνανται αἱ ἐπιθυμίαι νὰ γεννηθῶσι; ⛰
Ἡ μὴ γέννησις ἐπιθυμιῶν εἶναι ἡ ἀληθὴς ἡσυχία. Μὲ ταύτην τὴν διαρκῆ καὶ ἀληθῆ ἡσυχίαν ἀνταποκρινόμενος εἰς πάντα τὰ πράγματα, δύναται νὰ ἐννοήσῃ τὴν διαρκῆ καὶ ἀληθῆ φύσιν. Ἐν τῇ συνεχεῖ ἀνταποκρίσει διατηρῶν συνεχῆ ἡσυχίαν, τοῦτό ἐστι τὸ διαρκὲς καθαρὸν καὶ ἥσυχον.
Ἐπιτυχὼν τοιαύτην καθαρότητα καὶ ἡσυχίαν, βαθμηδὸν εἰσέρχεται εἰς τὴν ἀληθῆ Ὁδόν. Εἰσελθὼν εἰς τὴν ἀληθῆ Ὁδόν, τοῦτο καλεῖται "εὑρεῖν τὴν Ὁδόν". Ἀλλὰ καίτοι καλεῖται "εὑρεῖν τὴν Ὁδόν", πραγματικῶς οὐδὲν συγκεκριμένον πρᾶγμα ἔστι τὸ ὁποῖον δύναταί τις νὰ ἀποκτήσῃ· μόνον διὰ τὴν διδασκαλίαν τῶν ὄντων ὀνομάζεται τοῦτο "εὑρεῖν τὴν Ὁδόν". Ὅστις δύναται νὰ ἐννοήσῃ τοῦτο τὸ ἐπίπεδον, δύναται νὰ παραδώσῃ τὴν ἱερὰν ταύτην Ὁδόν.
Ὁ Λάο-τζι πάλιν λέγει:
Ὁ ἀνώτερος ἀσκητὴς δὲν ἀγωνίζεται, ὁ κατώτερος ἄνθρωπος ἀγαπᾷ τὸν ἀγῶνα· ἡ ἀνωτέρα ἀρετή δὲν ἐπιδεικνύει ὅτι ἔχει ἀρετήν, ἡ κατωτέρα ἀρετὴ προσκολλᾶται εἰς τὴν μορφὴν τοῦ "ἔχειν ἀρετήν". Ὁ προσκολλώμενος καὶ μὴ ἀπολύων, οὗτος δὲν δύναται νὰ λογισθῇ ὡς ἀληθὴς Ὁδός καὶ Ἀρετή.
Τὰ ὄντα διότι δὲν δύνανται νὰ ἐπιτύχωσι τὴν ἀληθῆ Ὁδόν, εἶναι διότι ἔχουσι ματαίαν καρδίαν (τὴν διακρίνουσαν καὶ φαντασιώδη διάνοιαν). Ἐὰν ἔχῃ τις ματαίαν καρδίαν, αὕτη ταράσσει τὸ πνεῦμα αὐτοῦ· ἐὰν τὸ πνεῦμα ταραχθῇ, προσκολλᾶται εἰς τὰ πράγματα· ἡ προσκόλλησις εἰς τὰ πράγματα γεννᾷ πλεονεξίαν· ἡ γέννησις πλεονεξίας εἶναι ταραχή. Ἡ ταραχὴ καὶ ἡ ματαία σκέψις κάμνουσι τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχὴν λυπεῖσθαι καὶ πονεῖν, ὑπομένειν θολερότητα καὶ αἰσχύνην, περιπλανᾶσθαι ἐν τῇ γεννήσει καὶ τῷ θανάτῳ, συχνὰ βυθίζεσθαι ἐν τῇ θαλάσσῃ τῆς λύπης, καὶ πάντοτε χάνειν τὴν ἀληθῆ Ὁδόν. 🌙
Ἡ ἀληθὴς καὶ διαρκὴς Ὁδός, εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ὁ ἐννοήσας αὐτὴν ἀποκτᾷ δι' ἑαυτοῦ. Ὁ ἀληθῶς ἐννοήσας τὴν Ὁδόν, μένει πάντοτε ἐν καθαρότητι καὶ ἡσυχίᾳ.
Τὸ κέντρον τοῦ παρόντος κειμένου εἶναι ἡ πλήρης ὁδὸς ἀπὸ τῆς οὐσίας εἰς τὴν ἄσκησιν: ἡ οὐσία τῆς Ὁδοῦ εἶναι ἄμορφος, ἀπαθής, ἀνώνυμος, ἀλλὰ ἡ λειτουργία αὐτῆς ἐκδηλοῦται ὡς μεταβολαὶ καθαροῦ καὶ θολεροῦ, κινήσεως καὶ ἠρεμίας. Πάντα τὰ ὄντα γεννῶνται ἐκ τῆς ἀρχῆς, καὶ ὁ ἄνθρωπος ἐν αὐτοῖς. Ἡ φύσις τοῦ πνεύματος καὶ τῆς καρδίας τοῦ ἀνθρώπου εἶναι καθαρὰ καὶ ἥσυχος, ἀλλὰ καλύπτεται ὑπὸ ἐπιθυμιῶν καὶ ματαίων σκέψεων. Τὸ κέντρον τῆς ἀσκήσεως δὲν εἶναι τὸ νὰ "ἀποκτήσῃ" τις κάτι νέον, ἀλλὰ τὸ νὰ ἀφαιρέσῃ: διασκορπίζειν τὰς ἐπιθυμίας, καθαίρειν τὴν καρδίαν, διαλύειν τὰς προσκολλήσεις, βαθμηδὸν εἰσχωρῶν, οὔτε εἰς τὸ "κενὸν" οὔτε εἰς τὸ "μὴ ὂν" προσκολλώμενος, καὶ τέλος ἐπιστρέφειν εἰς ἐκείνην τὴν φυσικὴν κατάστασιν ἥτις ἦν πάντοτε καθαρὰ καὶ ἥσυχος. Αὕτη ἡ καθαρότης καὶ ἡσυχία δὲν εἶναι νεκρὰ ἀκινησία, ἀλλὰ "διαρκὴς ἀνταπόκρισις καὶ διαρκὴς ἡσυχία"—ἐν τῷ δυναμικῷ κόσμῳ διατηρεῖν ἐσωτερικὴν σταθερότητα.
Ἡ μεγίστη ἔμπνευσις τοῦ παρόντος κειμένου διὰ τὸν σύγχρονον ἄνθρωπον εἶναι ὅτι ἀκριβῶς διαγιγνώσκει τὸ πνευματικὸν δίλημμα τῆς ἐποχῆς ἡμῶν: τὸ πρόβλημα ἡμῶν δὲν εἶναι ὅτι δὲν εἴμεθα ἀρκετὰ ἐπιμελεῖς, ἀλλὰ ὅτι δὲν εἴμεθα ἀρκετὰ ἥσυχοι. Ὁ ὑπερβολικὸς ὄγκος πληροφοριῶν, ἡ διόγκωσις τῶν ἐπιθυμιῶν, ὁ συναγωνιστικὸς ἄγχος ἀντιστοιχοῦσιν εἰς ὃ τὸ κείμενον λέγει: "ὁ νοῦς ταράσσει", "αἱ ἐπιθυμίαι σύρουσιν", "ματαία καρδία". Τὸ φάρμακον τοῦ Καθαροῦ καὶ Ἡσύχου Κλασικοῦ δὲν εἶναι φυγὴ ἀπὸ τὴν πραγματικότητα, ἀλλὰ ἐσωτερικὸς "ἀποχωρισμὸς καὶ ἀπόθεσις": πρῶτον ἀναγνώριζε ποῖα εἶναι ἀληθῶς ἀναγκαῖα, ποῖα κινοῦνται ὑπὸ τῆς ματαίας καρδίας πρὸς πλεονεξίαν, καὶ ἔπειτα ἐγκατάλειπε αὐτὰ βαθμηδόν. Τὸ λεγόμενον "ἐσωτερικῶς παρατηρεῖ τὴν καρδίαν, ἡ καρδία οὐκ ἔχει καρδίαν", ἐν συγχρόνῳ πλαισίῳ σημαίνει: μὴ ταυτίζῃς τὰς σκέψεις τοῦ νοῦ σου μὲ τὸ "ἐγώ" σου, μάθε νὰ κρατῇς ἀπόστασιν ἀπὸ τὰς σκέψεις—τοῦτο εἶναι ὑψίστη ψυχολογικὴ εὐκαμψία, καὶ εἶναι ἀρχαία ἀντίληψις τοῦ συγχρόνου Mindfulness. 🌱
Τὸ λεπτότατον σημεῖον τοῦ Καθαροῦ καὶ Ἡσύχου Κλασικοῦ εἶναι ἡ διαλυτικὴ λογικὴ αὐτοῦ: "παρατηρεῖ τὸ κενὸν καὶ τὸ κενὸν εἶναι κενόν· τὸ κενὸν οὐδὲν ὑπάρχει· τὸ μὴ ὂν οὐδὲ αὐτὸ ὑπάρχει· οὐδὲ τοῦτο ὑπάρχοντος, μένει διαυγὴς καὶ βαθεῖα ἡσυχία." Τοῦτο εἶναι διαρκὴς ὑπέρβασις τοῦ ἑαυτοῦ, οὔτε εἰς τὸ "κενὸν" οὔτε εἰς τὸ "μὴ ὂν" προσκολλωμένη. Ἡ σκέψις αὕτη φιλοσοφικῶς ἐγγίζει σφόδρα εἰς τὴν ἀποφατικὴν θεολογίαν ἢ τὴν φιλοσοφίαν τῆς κενότητος: ἡ ὑψίστη ἀλήθεια δὲν δύναται νὰ ὁρισθῇ δι' οἱασδήποτε ἐννοίας, μόνον διὰ τῶν διαδοχικῶν ἀποφάσεων δύναται νὰ σημαίνεται. Καὶ τέλος τὸ σημεῖον ἐπιστροφῆς εἶναι εἰς τὴν ἐξαιρετικῶς ἁπλῆν "διαρκῆ καθαρότητα καὶ ἡσυχίαν"—τοῦτο εἶναι κατάφασις μετὰ ἄρνησιν: ἡ καθαρότης δὲν εἶναι σκοπὸς ὅν δεῖ ἐπιτυχεῖν μετὰ κόπου, ἀλλὰ ἡ φυσικὴ κατάστασις ἥτις ἐκφαίνεται ὅταν ἀπορρίψῃ τις πᾶν τὸ περιττόν. Τοῦτο ὑπενθυμίζει ἡμῖν: ἡ ἀληθὴς ἐλευθερία δὲν εἶναι "νὰ ἔχῃς περισσοτέρας ἐπιλογάς", ἀλλὰ "νὰ μὴ εἶσαι αἰχμάλωτος ὑπὸ τῶν ἐπιλογῶν". 🤔
Τὸ παρὸν περιεχόμενον βασίζεται εἰς κλασικὸν κείμενον τῆς Ταοϊκῆς παραδόσεως, καὶ παρέχεται μόνον διὰ τὴν μελέτην τῆς παραδόσεως καὶ διὰ τὸν βίον· δὲν ἀποτελεῖ θρησκευτικὴν, ἰατρικὴν ἢ ἐπενδυτικὴν συμβουλήν.