ว่าด้วยธาตุทั้งห้าประการอันเกิด-ดับและคุมกัน ย่อมมีที่ชอบและที่เสีย, ว่าด้วยทฤษฎีการเกิด-แก่ ในเหมายันและครีษมายัน - เล่ม 6
ว่าด้วยธาตุทั้งห้าประการอันเกิด-ดับและคุมกัน ย่อมมีที่ชอบและที่เสีย
คำแปลโดยรวม
ความสัมพันธ์แห่งการเกิดและคุมกันระหว่างธาตุทั้งห้า (ทอง, ไม้, น้ำ, ไฟ, ดิน) จำเป็นต้องมีความสมดุลจึงจะเกิดผลดี หากไม่เช่นนั้นก็จะนำภัยมาให้
- เมื่อธาตุทองแรงกล้า ต้องอาศัยธาตุไฟ จึงจะหลอมเป็นภาชนะ : หากธาตุทองแก่กล้าเกินไป จำเป็นต้องใช้ไฟมาตีเหล็ก (🔥 คุม ⚔️) และเคี่ยวเพื่อสร้างเป็นสิ่งของมีค่า มิฉะนั้นธาตุทองจะแข็งกร้าวเกินไป และหักง่าย
- เมื่อธาตุไฟแรงกล้า ต้องอาศัยธาตุน้ำ จึงจะก่อเกิดความเกื้อกูล : หากธาตุไฟแก่กล้าเกินไป จำเป็นต้องใช้น้ำมาประสาน (🌊 คุม 🔥) เพื่อมิให้แผดเผาทุกสิ่ง
- เมื่อธาตุไม้แรงกล้า ต้องอาศัยธาตุทอง จึงจะเป็นจอมขื่อแป : หากธาตุไม้แก่กล้าเกินไป จำเป็นต้องใช้ทองมาตัดแต่ง (⚔️ คุม 🌱) จึงจะเป็นจอมเขา
- เมื่อธาตุดินแรงกล้า ต้องอาศัยธาตุไม้ จึงจะโล่งโปร่ง : หากธาตุดินแก่กล้าเกินไป จำเป็นต้องใช้ไม้มาพรวนดิน (🌱 คุม ⛰) เพื่อมิให้ดินจับตัวแข็งแห้งแล้ง
- เมื่อธาตุน้ำแรงกล้า ต้องอาศัยธาตุดิน จึงจะเป็นบึงใหญ่ : หากธาตุน้ำแก่กล้าเกินไป จำเป็นต้องใช้ดินมาคุมขัง (⛰ คุม 🌊) จึงจะกลายเป็นหนอง บึง ไม่ไหลบ่าท่วม
ในทางกลับกัน การเกิด-คุมที่มากเกินไปย่อมก่อปัญหา:
- ทองพึ่งดินให้เกิด แต่ดินมากกลับทับถมทอง : ทองอาศัยดินให้เกิด แต่ถ้าดินมากเกินไปจะฝังทองให้จม (⛰ เกิด ⚔️ มากเกินไป)
- ดินพึ่งไฟให้เกิด แต่ไฟมากกลับแผดดินให้ไหม้ : ดินอาศัยไฟให้เกิด แต่ถ้าไฟมากเกินไปจะแผดดินให้เกรียม (🔥 เกิด ⛰ มากเกินไป)
- ไฟพึ่งไม้ให้เกิด แต่ไม้มากกลับทำให้ไฟลาม : ไฟอาศัยไม้ให้เกิด แต่ถ้าไม้มากเกินไปจะทำให้ไฟลูกโหม (🌱 เกิด 🔥 มากเกินไป)
- น้ำพึ่งไม้ให้เกิด แต่ไม้มากกลับทำให้น้ำเหือด : ไม้พึ่งน้ำให้เกิด แต่น้ำมากเกินไปจะทำให้ไม้จม (🌊 เกิด 🌱 มากเกินไป)
- น้ำพึ่งทองให้เกิด แต่ทองมากกลับทำให้น้ำขุ่น : น้ำพึ่งทองให้เกิด แต่ทองมากเกินไปจะทำให้น้ำขุ่น (⚔️ เกิด 🌊 มากเกินไป)
ผลคือการขาดสมดุลแห่งเกิด-คุม:
- ทองสามารถเกิดน้ำได้ แต่น้ำมากเกินไปกลับทำให้ทองจม (⚔️ เกิด 🌊 มากเกินไป)
- น้ำสามารถเกิดหนังได้ แต่หนังโตเกินไปกลับดูดน้ำผับ (🌊 เกิด 🌱 มากเกินไป)
- ไม้สามารถเกิดไฟได้ แต่ไฟคุกล้นกลับแดงาเผาไม้ (🌱 เกิด 🔥 มากเกินไป)
- ไฟสามารถเกิดดินได้ แต่ดินมากเกินไปกลับฝังไฟ (🔥 เกิด ⛰ มากเกินไป)
- ดินสามารถเกิดทองได้ แต่ทองมากเะไปกลับสิ้นเปลืองดิน (⛰ เกิด ⚔️ มากเกินไป)
ความสัมพันธ์ระหว่างเข้ม-อ่อนในการคุมกัน:
- ทองสามารถคุมไม้ได้ แต่ไม้แข็งแกร่งเกินไปกลับกระทบกระเทบทอง (⚔️ คุม 🌱 มากเกินไป)
- ไม้สามารถคุมดินได้ แต่ดินแข่อหนาเติ่งไปกลับหักไม้ (🌱 คุม ⛰ มากเกินไป)
- ดินสามารถคุมบตรได แต่น้ำล้นหลามกลับสลายดิน (⛰ คุม🌊 มากเกินไป)
-น้ำสามารถคุมไ เพลิงเกินไฟจำ แล้งไกลับ ระเหยน้ำ (🌊 คุม 🔥มากเกินไป)
- ่นหือไฟสามารถคุมทองได้ แความเที่ยวเงิจำทองมหาศาลกลับทำให้ไฟดับ (🔥 คุม ⚔️ มากเกินไป)
ภูมิปัญญาให้สมดุลขึ้น-จ้าง:
- ทองเข้มข้นเจอน้ำ สามารถบลันความคมกล้า (🌊 ระบาย ⚔ ท)้ ้าวง)าำพจยช่วยให้โลโ โท ลงชี ทอมน้ำหน้า (〰ุ่ข 🖱อก)ทำราฯ
ปรัชญาคืด 🧠)
การู่สาค ได้บปร **ภาคยการหมุนเวัยท
