Cargando...
Capítulo 9 de 12
易冒
Fán zhānbǔ qiú cái zhī shì, jiē yǐ qī cái yáo wèi yòng shén qīnxīn. Dàn yīn suǒ qiú zhī shì bù tóng, hái xū jiāngù qítā yáo xiàng: Ruò shì gān yè qiú rén (bàifǎng quánguì móu shì), zé yǐ guān guǐ yáo wèi guānjiàn, cái yáo yǔ guān yáo jiē bùkě shuāibài wúlì; ruò shì xíng shāng lǚ fàn, zé zuì jì guān guǐ yáo fādòng huò wàngxiāng diéjiā, yīn guān guǐ zhǔ zāihuò, shìfēi yǔ guān fēi zhī shì.
Xíng shāng zhī shí, ruò cái yáo wàngxiāng, jí lìng guǐ dòng, zhǐyào bù lín Zhūquè, Xuánwǔ, Téngshé, Báihǔ, réng shǔ yǒu lì kě tú; tǎngruò qī cái yáo féng kōngwáng huò yuèpò, zé bì yìng sùsòng, dàozéi, jīngrǎo, zāihài yǔ sàn cái zhī huàn.
Túnjī huòwù xū cháshěn tuōshǒu shíjié de shuāiwàng, yǎngyù zhòngzhí zhī fǎ yǔ cǐ tóng lǐ. Chūnjì tuō huò zhě, yí mù xiàng chéng cái yáo ér wàng; dōngjì shòu huò zhě, jì huǒ yáo wèi yòng shén ér shuāi. Dāng kǎochá suǒ zhàn zhī shí, cái shén xū yǒu shēng fú, wú pòhuài, rìhòu fù yù wàng shí, fāng kě huò hòulì; tǎngruò zhàn shí yuán shǔ pò sàn, shīquè jiùyuán, zòngshǐ hòulái yù shí, qí lì yì wēibó. Cái yǒu dì gēn, yù shí zé fēnfāng; cái wú gēnyuán, yù shí yì píngcháng. Tuō huò zhī dì yǒu dìng suǒ zé kǎo shí lìng, tuō huò zhī shí wú dìng rì zé suí zhān ér duàn.
Jiǎ sì diànpù zhī wèn, yì lì jiǔ cháng jīngyíng; tuō běn jì huò zhī wèn, yòu lì shǐzhōng rú yī. Gù sān chōng yǒu shǐ ér wú zhōng; yìng yáo pò sàn, xiān zhōngxìn ér hòu xièdài; yìng yáo kōng jué, xiān qīnmì ér hòu shūyuǎn; yìng yáo kè shì, huái pǒcè zhī xīn ér qīntūn huò běn. Sì zhě yǒu yī, zòngshǐ cái yáo wú kè wú pò, yì bùkě yòng. Fán zhān shìyè dé cái shén wàngxiāng, ruò wú huǒbàn, suī yù sān chōng, dàn bùjiǔ yì yǒu lì kě wèi; wéi tuō jì zhī shì yù chōng, duàn wú shǐzhōng, cái suī wàngxiāng, yì bùkě xíng.
Qū lì gōng mén zhī zhōng, dāng tànchá guānzhǎng xīnyì xǐnù; qiú cái bó xì zhī jiān, xū xiángjiū yìng yáo kè shēng zhī xiàng. Guān guǐ kōng pò, nǎi guān bù zhòngyòng zhī yì, ruò kè shì yáo zé zhǔ yǒu xíng zé, gù cái suī wàng ér bù jí. Yìng yáo kè shì, nǎi bǐ shèng yú wǒ yě, cái suī wàng bì xiān yíng hòu shū.
Jièdài zhī shì jiè yìng yáo kōngwáng, shì wèi xū nuò bù shí; mì wù zhī zhān jì shì yáo kōngwáng, shì wèi nán dé zhī xiàng. Tiánliè yì rán. Mǎi huò ruò yù shì kōng, qī cái suī zài guà zhōng, yì zhǔ nán mǎi.
Fù guān suǒ qiú zhī wù, dāng fēn qí yòng shén: Fēiqín zǒushòu zhī língwù, bù yòng cái ér yòng zǐsūn yáo; yīfú zhōuchē zhī qìjù, bù yòng cái ér yòng fùmǔ yáo.
Dìng huì zhī shì lèi yú móu shì, zhēn hé chōng zé bù jù, shì yìng kōng zé bù huì, cái guān xiàn zé bù chéng. Wéi rén shuōhé yì rán. Ruò shì dé huì chéng, cái lín rìyuè jiàn kě huò; ruò shì yǒu zhōng, sān chōng yìng huài kè shì fēi liáng. Rú yǒu yuè dīng yǒu rì, zhān gēngzǐ rì yáo huì, dé shuǐdì bǐ guà, guǒ huò qí huì; zài rú yín yuè yǐmǎo rì, zhān héshí dé huì, yù léihuǒ fēng biàn lí guà, qíhòu wǔ yuè fāng huò, shì cái dàng yuè jiàn zhī yàn.
Wū yī zhī lì guì zài míngyù, guān guǐ yáo wèi zhuān zhǔ; yōu líng chāngjì zhī lì guì zài gǔwǔ rénxīn, yì yǐ guān guǐ yáo wèi yàowù. Gōng jì zhī rén shì guì zài qíngyì tóuhé, jì yìng yáo kè shì; sēng dào zhī yuán mù guì zài yuè cóng, è yìng yáo kōngwáng.
Xíng cì yíng kè, bǐ kōng zé shuí lái; tuō chǎn qiú jiāo, yìng kōng zé shuí yǔ. Jiāo yǒu suǒ zhǐ, zé tóng móu shì zhī duàn.
Ruò xíngxiǎn qiú cái, cǐ fēi yíngshēng zhī běn, wèi yán qí lì, xiān míng qí hài. Dòng shāng suí mù ér hài dà, yìng kè shì ér tú yù qiángliáng, guān kè shì ér lù zāo luó wǎng, guǐ yáo fādòng rú hǔ wò dāng dào. Yù wǎng héwéi? Jiā Xuánwǔ wèi kòu dào zhī xiōng, jiā Zhūquè wèi zhēngdòu zhī huàn, Gōuchén wèi lán zǔ zhī rén, Téngshé wèi fēngbō zhī hài, Báihǔ wèi zāi jí zhī wēi, wéi Qīnglóng kěyǐ huà xiōng wéi jí. Fēifèn zhī qiú, xiōng duō jí shǎo, cháng yǒu shēnjiā jù xùn zhī huò, gù yǒu jiè cí.
Suǒ zhài zhě, yìng kè shì wèi fùxīn zhī rén; duó bào zhě, xiōngdì yáo dòng wèi rǎngduó zhī guāng. Tuō zhě yí dòng, liú zhě yí jìng; fā fú cáng zhě yí fú ér xiàn, jiǎ zàozuò zhě yí biàn ér jiàn. Fā fú rú kāikuàng táo shā qǔ cáng zhī lèi, jiǎ zàozuò rú mùjiàng tǔgōng zhēnxiàn jīzhī lèi, cái lín biàn yáo, fù zhí rìyuè jiàn wèi jí.
Cái féng hé ér dāng yù, cái féng chōng ér dāng qǐ. Huò rù yí shuāi zé yì mǎi, huò chū yí wàng zé dé jià. Cái féng shēngwàng dāng zhēng guì, cái féng shuāi bìng dāng zhēng jiàn. Cǐ yán huòjià guìjiàn, shōufā zhī yí.
Cái yáo jué, dé shēng zé kě tuō; cái yáo kōng, dé tián shí zé kě huò; cái yáo pò, dé bǔ hé zé kě fù; cái yáo wú, jiàn shí zé kě dé; cái yáo wàng, mù kù ér shōu; cái yáo shuāi, dé wàng zé kě zhǎng. Huà jìn shén zhě rì zēng, huà tuì shén zhě rì jiǎn; lì hòu zhě cái huà shēng, lì báo zhě qī huà kè. Cǐ yán cái yáo shēngkè bǔjiù zhī fǎ.
Yóuhún guà cái wàng yí xíng, guīhún guà cái shuāi yí zhǐ. Liù chōng yí gǎi tú ér dé lì, liù hé yí xū shǒu ér shēng cái. Cái zuò shì yáo suì běndì zhī qiú, cái jū yìng yáo chēng tāxiāng zhī tuō, xiàn yú jiān yáo, zhōngtú fǎn shēngxī yě.
Cái shuāi yú nèi guà, mǎi yí jìn xiāng; cái xiū yú wài guà, zhì yí yuǎn suǒ. Shuāi ér wàng, qí jià xiān qū ér hòu shēn; wàng ér biàn shuāi, qí wù xiān jīn ér hòu tǔ. Guà wú cái ér cái qiě shuāi, jià jiàn ér bùdé mǎi; guà wú cái ér cái qiě wàng, jià guì ér bùnéng mǎi. Wéi xiàn ér shuāi, mǎnxīn dé zhì; dié ér wàng, suìyì dé tuō.
Tuō huò héwéi jí fāng? Cái shēng zhī chù yě. Dú fā qiú gōng, zhòng jiàn qiú shǔ. Zhì huò héwéi jí fāng? Shì shēng zhī suǒ éryǐ.
Wèn hé huò wèi shàn, wú gùdìng zhī fǎ, dāng fēnlèi zhān zhī. Cái wàng zé yǐ qī cái suǒ shǔ, cái bìng zé yǐ zǐsūn suǒ shǔ, yǐ wǔxíng liùshén ér kǎo. Lèi jīn zhě yùshí zhī xiàng, lèi shuǐ zhě yú yán zhī xiàng, lèi huǒ zhě táoyě zhī xiàng, lèi mù zhě bǎi guǒ zhī xiàng, lèi tǔ zhě wǔgǔ zhī xiàng. Qīnglóng mù lì, xǐqìng wèi yòng; Báihǔ jīn lì, sāng tú wèi yòng; Xuánwǔ shuǐ lì, jiǔshí wèi yòng; Zhūquè huǒ lì, shì sì wèi yòng; Téngshé tǔ lì, chūrù wèi yòng; Gōuchén rénshì zhī lì, nóngtián wèi yòng. Yǒu zhǐ ér qiú, wú zì wàng duàn.
Fū zǐsūn shēng wǒ cái, xǐ yǒu ér yì yǒu xǐ wú; guān guǐ hào wǒ cái, jí ān ér bù xǐ yáo; xiōngdì kè wǒ cái, xǐ jìng ér bù xǐ dòng; fùmǔ wèi xīnláo, xǐ yì ér bù xǐ yáng. Fán yì cái zhě yí qí dòng, sǔn cái zhě yí qí jìng.
Chuányán dé cuì guà ér jīngyíng zhé běn, dāng wèi zhān zhě zhī jiè. (Jīng zǐ chuán yǐ cuì guà shù quē wú bǔ, yīn jiè zhān qiú cái, xīng fàn yóu jì.)
Cǐ zhāng xìtǒng chǎnshùle gǔdài shāngyè yǔ qiú cái zhānbǔ de wánzhěng fāngfǎ lùn, héxīn zài yú yǐ qī cái yáo wèi zhōngshū, yǐ guān guǐ yáo wèi fēngxiǎn, yǐ yìng yáo wèi rénshì guānxì, yǐ shì yáo wèi zhǔtǐ zhuàngtài. Qí jīngmiào chù zàiyú qūfēnle bùtóng qiú cái qíngjìng xià de yòng shén zhuǎnhuàn, rú xíngshāng yǔ wài qiú cái kàn cái guān guānxì, héhuǒ jì huò kàn yìng yáo yǔ chíjiǔxìng, jièdài mì wù kàn kōngwáng, bó xì gōng mén kàn yìng kè yǔ guān kè. Ér liù qīn de shēngkè xǐjì zé wèi zǒng gāng: zǐsūn shēng cái, xiōngdì jié cái, guān guǐ hào cái, fùmǔ xīnláo.
"Xíngxiǎn qiú cái, wèi yán qí lì, xiān míng qí hài" — zhè shì zhěng zhāng zuì jù zhéxué shēndù de jǐngshì. Gǔdài shèngrén miàn duì fēifèn zhī cái, xíngxiǎn zhī lì, xiān bù tǎolùn shōuyì, ér xiān chǎnmíng zāihài. Zhè tǐxiànle fēngxiǎn qiánzhì de dōngfāng zhìhuì, yǔ xīfāng "Risk-Adjusted Return" (fēngxiǎn tiáozhěng hòu shōuyì) de xiàndài jīnróng sīxiǎng yìqū tónggōng. Ér dāng "cháng shēnjiā jù xùn" de dàijià bèi míngquè xiěchū shí, shízé shì tíxǐng shìrén: yǒuxiē fēngxiǎn bùkě yòng shōuyì lái bǔcháng. Zhè yǔ xiàndài tóuzī zhéxué zhōng "bìmiǎn huǐmièxìng fēngxiǎn" (Avoid Ruin) zuòwéi dì yī yuánzé de sīxiǎng bù móu ér hé.
Tián mǔ zhī zhān yǐ qī cái yáo wèi yòng shén, yán qí gēngzhòng suǒ dé; sāng cán zhī yòng zé yǐ zǐsūn yáo wèi yòng shén, yán qí yǎngyù zhī lì. Gù zhān qiūshōu fēngrěn, cái yáo shí zé fēngshōu, cái yáo xū zé huāngqiàn. Wǔgǔ chéngshú, wèi cái yáo yǒu zhù zhī yàn; bǎi guǒ jiéchéng, wèi qī xiàng wú shāng zhī zhēng. Guà dé léihuǒ fēng, gǔ chēng dàyǒu de fēngshōu zhī xiàng.
Guān guǐ yáo wèi tiān jiàng zāi yāng, yāng bù yí fāzuò, fāzuò zé wèi jiàsè zhī hài. Gù huǒ guǐ dòng ér zhǔ kàng hàn zhī zāi, shuǐ guǐ fā ér zhǔ yānmò zhī huàn, tǔ guǐ zhǔ yǐ hài, jīn guǐ zhǔ huáng zāi, mù guǐ zhǔ fēng hài jí wěi bǐ zhī sǔn.
Yáo wèi fēnbù: chū yáo wèi tián běnshēn, èr yáo wèi zhǒngzǐ, sān yáo wèi yāngmiáo, sì yáo wèi hémiáo, wǔ yáo wèi gǔ shí, shàng yáo wèi gēng fū. Guǐ fā yú hé yáo, zé wèi duìyìng zhī zāi: Guǐ fā chū yáo zé tiányuán jí bó, guǐ fā èr yáo zé zhǒngzǐ fǎnfù bǔ zhǒng, sān yáo guǐ dòng zé zá cǎo qī miáo, sì yáo guǐ fā zé chóng dù bìng hài; fēngyǔ zǔ qí jié shí, wǔ xiàng guǐ xīng; bìng è kùn qí láolì, liù yáo guǐ zuò.
Dào yí zǎo wǎn, zhǒng yí shū guǒ má dòu, jiē xū chá cái xiàng yǔ shí lìng de pèihé. Chūn zhǒng ér qiūshōu zhě, jīn cái wèi yí; xià zhí ér dōng suì zhě, shuǐ cái wèi lì.
Zhào rén gēngzhòng zhī zhān, yìng yáo wèi diàn nóng, cái wèi zū xī. Yìng yáo kōng pò sàn jué, zé huāngfèi wǒ tián; cái yáo kōng pò sàn jué, zé zū xī wēibó; yìng kè shì zé fù yì qī zhǔ; sān chōng zé wú héngxīn. Wéi yìng yáo shēng hé shì yáo qiě cái yáo wàngxiāng, zé dé qínláo nénggàn de nóngrén xiāngzhù. Ruò tì rén gēngzhòng tā rén zhī tián, wéi yǐ cái wèi lì.
Zhān gēng niú, wǔ yáo, zǐsūn yáo bùkě bìng (pò kōng), guǐ yáo bùkě dòng, yáo shǔ, shēng shǔ bùkě rù guǐ. Bìng wèi pò kōng, shēng shǔ jí chǒu yáo (niú zhī shēngxiào), yáo shǔ zé wǔ yáo wèi niú, zhí guǐ zé yǒu bìng.
Cán sāng zhī zhān yǐ zǐsūn yáo wèi yòng shén: Shí zé duō huò, xū zé shǎo chéng. Zǐsūn kōng pò, zé yōu kuāng cù kōngxū; fúdé shēng fú, zé xǐ jié sāo chōngshí. Zhān dé kǎn duì zhě, suī zǐ wàng ér túláo; zhān dé gēn lí gǔ xián zhě, suī zǐ shuāi ér bèi cháng.
Guān guǐ wèi cán zhī bìng, bìng bùkě fā. Huò xiàn yú guà, huò xiàn yú yáo, huò xiàn yú wǔ shǔ, huò xiàn yú liùshén, yīn shì yǐ qū, suí shì yǐ bì. Kūn gēn zhī guǐ, cán shì bù yí; qián duì zhī guǐ, cán fǔ bù lì; xùn zhèn zhǔ fēngléi zhī bào; kǎn lí kǒng shuǐ huǒ zhī yāng.
Yáo wèi zhī bìng: Chū yáo zhī guǐ, bìng zài cán zhǒng; shàng yáo zhī guǐ, bìng zài cán jiǎn; èr yáo wèi xiāng, cán shàng xìxiǎo zhī shí; wǔ yáo wèi kuāng, cán yǐ zhǎngdà de rìzi. Guǐ fā yú cǐ, qǐ néng wú biàn? Sān yáo wèi rén, sì yáo wèi sāng yè, guǐ fā yú cǐ, rén kùn ér yè cuì.
Wǔxíng zhī bìng: Shuǐ shāng shī yuē qīng (shī qīng), jīn shāng jī yuē bái (liàng bái), huǒ shāng rè yuē jiāo (xìxiǎo), mù shāng fēng yuē zhé (ruǎn sǐ), tǔ shāng qì yuē huáng (wěi huáng). Guǐ fā yú shì, zé yǒu shì bìng.
Liùshén zhī jiè: Qīnglóng bùkěyǐ wén gēchàng (kǒng jīngrǎo), Zhūquè bùkěyǐ jiàn xuānhuá, Báihǔ bùkěyǐ dòng bēiqì, Xuánwǔ bùkěyǐ chù wūhuì, Gōuchén bùkěyǐ tú bān xiāng kuāng, Téngshé bùkěyǐ lì qīngfù. Guǐ xiàn zhī shén yì yǒu yì xiàng: Sì yǒu shé yóu, zǐ yǒu shǔ wǔ, wǔ wèi yǐ shí, yǒu wèi jī zhuó, jiē yí jiè fáng.
Fù qiú dé lì zhě, zhuānyòng qī cái; fù qiú tóng yù, gèng zhǒng, mǎi cán, yù suǒ, zhuānyòng zǐsūn. Cán cái yǐ cái wèi yòng, tóng yù gèng zhǒng mǎi cán yù chù, jiē yǐ zǐ wèi yòng.
Sāng yè wèi huòwù, gù cái yáo wàngxiāng, qí guì rú jīn; cái yáo xiūqiú, qí jiàn rú tǔ. Jīn tǔ zhī guìjiàn, yì suí rìyuè shí ér yí. Yuè yǐ yuè jì, rì yǐ rì jì, shí yǐ shí jì, suí zhān ér kǎo. Cái wàng yú nèi guà, guì mài yú jìn chù; cái wàng yú biàn yáo, guì yú rìhòu.
Yè kě jǐn fǒu? Zǐsūn wàng zé yè jǐn (cán hǎo shí duō); yè kě yú fǒu? Qī cái fēng zé yè yú (sāng yè màoshèng yǒuyú).
Cǐ zhāng gòujiànle yī gè jīngmì de nóngyè shēngchǎn zhānbǔ móxíng: Yǐ cái yáo dìng shōuchéng jīngjì jiàzhí, yǐ zǐsūn yáo dìng cán sāng shēngwù chǎnchū, yǐ guān guǐ yáo dìng zìrán zāihài, yǐ yáo wèi fēnbù dìng zāihài fāshēng de jùtǐ huánjié (cóng tiándì, zhǒngzǐ, yāngmiáo dào gǔ shí, gēng fū), yǐ wǔxíng dìng zāihài lèixíng (hàn lào chóng fēng), yǐ liùshén dìng cán bìng de wài yīn chùfā tiáojiàn. Zhè zhǒng fēncéng jīngxì, yīnguǒ duìyìng de fāngfǎ lùn zài gǔdài nóngyè shèhuì zhōng jùyǒu jí gāo de shíyòng zhǐdǎo jiàzhí.
Cǐ zhāng zuì shēn de zhéxué yìyùn zàiyú "tóng wèi yī wù, yòng shén yǒu bié": Cán zhī shēngmìng yǐ zǐsūn wèi yòng, cán zhī jīngjì yǐ cái yáo wèi yòng, sāng yè zuòwéi huòwù yòu yǐ cái yáo lùn jià. Zhè jiēshìle gǔrén duì "shēngmìng jiàzhí" yǔ "shāngpǐn jiàzhí" de fēnyě rènzhī — yǎng cán qiú qí huó, fàn jiǎn qiú qí zhí, èr zhě bùkě hùnxiáo. Zhè zhǒng wù de duōchóng cúnzài fāngshì de sīkǎo, yǔ Hǎidégé "wù de yǒuyòngxìng" yǔ "wù de zìzài cúnzài" de qūfēn xíngchéng mǒu zhǒng hūyìng. Er "wǔgǔ shú wèi cái yáo yǒu zhù, bǎi guǒ chéng wèi qī xiàng wú shāng" zé jiāng zìrán fēngyíng yǔ yáo xiàng jíxiōng zhī jiān jiànlì qǐ yī zhǒng tiānrén gǎnyìng de shīxìng guānlián.
Qín shòu zhī wù de zhānbǔ, yǐ zǐsūn yáo wèi shǔ zhě, yīnwèi tā shì xùyǎng lìyì de gēnyuán. Huò yòng yú cái, huò yòng yú zǐ, qí fǎ yǒu èr: Qiú wù zhī shēnmìng zé yòng zǐsūn yáo, yǐ wù qǔ lì zé yòng qī cái yáo. Guà shǔ, yáo shǔ, shēng shǔ zài yú wǔxíng zhě chá zhī. Guān guǐ yáo wèi wù zhī zāihài, Báihǔ shà wèi wù zhī túdāo, xùyǎng zhī shì jì zhī. Guān guǐ wèi jí, Báihǔ wèi dāo zhēn, bìng jì.
Shìgù mù mǎ mù niú, guǐ bùkě dòng yú qián kūn zhī gōng (qián wèi mǎ, kūn wèi niú), guǐ bùkě rù yú wǔ liù zhī yáo, guǐ bùkě xiàn yú chǒu wǔ zhī wèi (chǒu wèi niú, wǔ wèi mǎ), ránhòu kǎo zǐsūn zhī shuāiwàng. Ér Báihǔ wújū, gài gēng niú jiù mǎ, zòng bìng ér fú tú yě.
Jī yā niǎo é zhī shǔ, zé yǐ zǐsūn yáo wèi wù zhī shēnmìng: Wàng zé féi, shuāi zé jí, kōng sàn zé wáng, pò jué zé sǐ. Chū yáo shì qí wèi, yǒu shì qí mìng (jī wèi yǒu), jiē jì guǐ fàn. Hǔ wèi qí zǎi, guǐ wèi qí jí, jiē bùkě dòng.
Māo quǎn zhì shǐ yáng lù zhě, mò bù yǐ guǐ yī èr sān sì yáo, yín wǔ wèi xū hài zhī wèi wèi xiōng, fā yú kǎn duì gēn zhī gōng wèi bù lì. Èr yáo māo quǎn, sān yáo zhì shǐ, sì yáo yáng lù; yín māo, wǔ lù, wèi yáng, xū quǎn, hài zhì zhī shǔ. Ér zǐsūn xǐ wàng, Báihǔ xǐ níng.
Guǐ shǒu yú hài zhě yú bì xiāowáng, kùn yú shēn zhě hóu bì sǐ. Yǎng yú yǐ cái wèi yòng, yǎng huáng niǎo dòu chóng yǐ lì qiú, xù pìn ér wèn fánzhí yǐ xī wèn, dāng fù jì qí shí. Xià xù qiū dòu zé xǐ jīn cái.
Shìgù bo qín shòu zhī féijí sǐshēng, zhuān wù zhī shēn ér yán, wù yòng zǐsūn; ruò yǐ qín shòu zhī xùyǎng ér dài qū lì, zhuān rén zhī dé ér yán, wù yòng qī cái.
Cǐ zhāng de héxīn zàiyú qūfēn "yòng shén liǎng fēn fǎ": Wèn dòngwù běnshēn de jiànkāng shēngsǐ, yòng zǐsūn yáo (yīnwèi zǐsūn dàibiǎo shēngmìng fányǎn); wèn yǎngzhí de jīngjì shōuyì, yòng qī cái yáo (yīnwèi cái dàibiǎo huòlì). Tóngshí gòujiànle wùzhǒng-guàgōng-yáowèi-dìzhī-liùshén de duōwéi duìyìng tǐxì: Mǎ shǔ qián, niú shǔ kūn, guǐ dòng yú duìyìng guàgōng zé duìyìng wùzhǒng shòuzāi; jī wèi chū yáo, māo quǎn wèi èr yáo, zhū wèi sān yáo, yáng lù wèi sì yáo; dìzhī zé chǒu niú, wǔ mǎ, wèi yáng, xū quǎn, yǒu jī, shēn hóu gè yǒu guīshǔ.
Cǐ zhāng jiēshìle yī zhǒng wù wǒ guānxì de shuāngcéng jiégòu: Dòngwù jì yǒu qí zuòwéi shēngmìng zhǔtǐ de cúnzài (zǐsūn wèi yòng), yòu yǒu qí zuòwéi jīngjì kètǐ de cúnzài (cái yáo wèi yòng). Dāng gǔrén shuō "bo qín shòu zhī féijí sǐshēng, zhuān wù zhī shēn ér yán" shí, shíjì shàng chéngrènle dòngwù zuòwéi shēngmìng yǒu qí dúlì de cúnzài jiàzhí; ér "yǐ wù qǔ lì zé yòng cái" zé yòu jiāng qí nà rù rén de jīngjì huódòng zhōng. Zhè zhǒng shuāngchóng cúnzài lùn zài dāngdài dòngwù lúnlǐ tǎolùn zhōng réng jù qǐfā xìng — yǎngzhí dòngwù tóngshí shì "shēngmìng" hé "shāngpǐn", rúhé pínghéng zhè liǎng zhǒng shēnfèn, shì xiàndài nóngyè xūyào miànduì de shēnkè wèntí.
Lì hù chéng dīng, zhìyè guī chǎn, zuì wèi zhēng kē yáoyì zhī lèi. Gù guān guǐ yáo wèi yáoyì: Bùkě dòng, bùkě kè shì, dòng zé fánrǎo, kè zé shòu lěi; bùkě suí mù zhù shāng, suí zhù zé yǒu fēi chāi tū pài. Wéi guǐ jìng ér zǐsūn wàng, fāng néng ānjū lèyè.
Huò shì jì hù (jì jí tā hù), huò shì tóu tú (tóu rù tú jiǎ), zhuān chá yìng yáo: Yìng kōng zé bù róngnà, yìng kè shì zé duō shòu lěi, shì kōng zé zìjǐ wú chéng, sān chōng zé bùnéng chíjiǔ. Bìng fēn dīng chǎn, shōuhuí tú jiǎ, qīng lòu liáng fù, jiē yǐ zhù shāng suí mù wèi è, guǐ dòng kè shì wèi xiōng.
Jiāonà fùshuì yì hū? Guān kè shì zé nán yě. Sàn pài chāiyì nán hū? Shì kè yìng zé yì yě. Wéi xiàn ān hū? Guǐ dòng guān kè zé wēi yě.
Cǐ zhāng yǐ guān guǐ yáo wèi yáoyì fùshuì de zǒng xiàngzhēng, héxīn luójí shì: Guān guǐ jìng ér zǐsūn wàng wèi ānjū lèyè zhī xiàng, guān guǐ dòng ér kè shì wèi kēzhèng rǎo mín zhī xíng. Zài shèjí hùjí biàndòng (jì hù, tóu tú) shí, zé zhuǎnxiàng yǐ yìng yáo wèi duìfāng yámen huò jiēnà fāng, yǐ shì yáo wèi zìjǐ, tōngguò shì yìng guānxì pànduàn hùkǒu qiānyí, tú jiǎ guīshǔ de shùnlì yǔ fǒu.
"Wéi guǐ jìng fú xīng, ér ānjū lèyè" — zhè jù huà nóngsuōle yī gè jí jù shēndù de zhèngzhì zhéxué mìngtí: Liánghǎo de zhìlǐ yìwèi zhe zhìdù lìliàng de shìdù chénmò. Guān guǐ jìng bù dàibiǎo guān guǐ bù cúnzài, ér shì shuō zhìdù lìliàng chǔyú "bù rǎo mín" de zhuàngtài. Zhè zhǒng sīxiǎng yǔ Lǎozi "zhì dàguó ruò pēng xiǎoxiān" de wúwéi ér zhì lǐniàn yīmài xiāngchéng. Ér zài zhānbǔ shùshù de kuàngjià nèi biǎodá zhè yī lǐniàn, shuōmíng mínjiān de zhìdù gǎnshòu yǔ shìdàfū de zhèngzhì lǐxiǎng zài shēncéng jiégòu shàng yǒuzhe gòngtóng de zhéxué jīdǐ.
Yáoyì zhǒnglèi bùtóng: Yǒu wǒ qiú zhī yì (zì móu chāishi), yǒu guān pài zhī yì (guānfǔ zhǐpài), yǒu lì zhī yì (yǒu lì kě tú), yǒu bù lì zhī yì (kǔ chāi), jiē wèi yì yú guān zhě. Gù xǐjì jiē yòng guān guǐ yáo.
Qiú ér yǒulì zhě yǐ yì wèi lì, zé cái wàng guān bèi wèi jí, yǐ guān huài kè shì wèi xiōng. Fán yán cáo hé fù zhī chāiyì, lì xū lì zú zhī bèi, guān néng róng zhī, gù guān bùkě kōng; guān néng rǔ zhī, gù guān bùkě kè shì; guān néng lì zhī, gù cái bùkě wú. Suí guān rù mù, zhù guǐ shāng shēn, wèi gōng mén zhī dàjì.
Shì móu chāi zhī chéng: zhēn chōng, hé chōng, shì kōng, guān shī, wèi bù jiù yě. Dǐng yì (dǐngtì chāiyì) zhī chéng: shì kōng, yìng kōng, zhēn chōng, hé chōng, guān shī, ér bù xié yě.
Pài ér bù lì zhě yǐ yì wèi hài, wèn yì zhī qīngzhòng: guān kè shì ér yì jiāzhòng, guān chí rìyuè wàngxiāng, yì bì duō, yáo bì kē; xiūqiú zé shǎo, kōng sàn zé miǎn. Pò fēn dòngjìng: Dòng zé yǒu ér jìng zé wú. Suí mù zhù shāng yì yìng dàxiōng; dé féng kōng pò, fǎn wèi dé miǎn.
Tuō yì chúmíng: Guān kè ér bù yòu miǎn, guān kōng pò sàn zé chāiyì shī zhǔ (méile guǎnshù fǎn'ér wú suǒ shìcóng), guān lín wàngxiāng zé jì zhì wǒ fāng qiáng (chāishi jǐnbī nán tuō). Gù fán guān bùkě kè, bùkě jí, bùkě méi. Jí wèi jí wàng, méi wèi shī méi. Bǔ yí yún: Guān guǐ kè shēn nán tuō yì, zǐsūn chí shì yì chúmíng.
Ruò qiú rén zhù yì, xū yìng shēng shì; yìng kōng pò sàn zé wú zhù. Ruò mì rén xiè yì (zhǎo rén tì chāi), xū shì kè yìng; yìng kōng guān kè zé wú mén. Ruò sòng guān dé lǐ, guān kè shì fēi yí; guān kōng pò sàn zé wú yì.
Gài gōng chù yǐ guān wèi zhòng, sī chù zé yǐ yìng wèi yòng. Sī chù qiú yìng shēng, gōng duàn jiè guān kè. Yìng kōng shuí xiānglián? Yìng kè shú wèi lì?
Bo qiánzōng bì yì: guǐ wàng zé yì lái, guǐ kè shì zé bèi bǔ. Bo dāng yì fáng huàn: guān dòng guān kè zé duō lèi, wéi guà jìng ér zǐ dòng, èr zhān zhī jí. Bì yì fáng huàn, jiē xǐ zǐ jì guān.
Dàdǐ yì ér qū lì hǎo cái guān, yì ér miǎn hài è guǐ wàng jí dòng guān kè shì. Bì yì ér xǐ shī qí guǐ, móu yì tuō yì ér bù xǐ shī qí guǐ, yòng shén wú zhí yī yě. Móu yì tuō yì, wú guǐ nán wéi zhǔ yān.
Cǐ zhāng zhǎnshìle yòng shén lùn de líng huó xìng yuánzé — tóngyàng shì guān guǐ yáo, zài bùtóng qíngjìng xià de jíxiōng yìyì jiérán bùtóng: Móu chāi shí guān wèi dìwèi láiyuán (bùkě kōng), fú yì shí guān wèi fùdān láiyuán (bùkě kè shì), bì yì shí guān wèi zhuībǔ lìliàng (xǐ qí shī), tuō yì shí guān wèi guǎnxiá zhǔtǐ (bùkě shī). Zhè zhǒng "yòng shén wú zhí yī" de sīwéi fāngshì shì liù yáo zhànduàn de jīngsuì suǒzài.
"Yòng shén wú zhí yī yě" — zhè wǔ gè zì shì quán zhāng zuì jù zhéxué fènliàng de huà. Tā jiēshìle yī gè shēnkè de rènzhī lùn yuánzé: Tóng yī gè fúhào zài bùtóng de shíjiàn yǔjìng zhōng chéngzài bùtóng de yìyì. Guān guǐ bùshì yī gè gùdìng bùbiàn de shítǐ, ér shì yī gè guānxì xìng cúnzài — zài yǔ lì de guānxì zhōng shì zīyuán, zài yǔ hài de guānxì zhōng shì fùdān, zài yǔ jǐ de guānxì zhōng shì yālì, zài yǔ tārén de guānxì zhōng shì quánwēi. Zhè zhǒng fúhào de yǔjìng zhǔyì (contextualism) sīxiǎng, zài dāngdài fúhàoxué yǔ yǔyán zhéxué zhōng yǒuzhe shēnyuǎn de huíxiǎng. "Wú guǐ nán wéi zhǔ" gèng shì yī yǔ dàopòle zhìdù cúnzài de bìyào xìng — wánquán wú guān guǐ de shìjiè bùshì zìyóu, ér shì wúxù.
Rénshì zhī fēn hé, huò yīn yì ér hé, huò yīn shì ér fēn; yǐ fēn ér yù fù hé, xiàng hé ér qiú fēnkāi. Zhǔ yú zì wèi, jiē yǐ shì yáo wèi yòng; zhǔ yú wèi rén, zé yǐ suǒ zhǔ zhī rén wèi yòng. Wàngxiāng shēng fú zé jí, pò kōng sàn jué wú chéng. Yǐ shì wéi zhǔ zhě jì zhù shāng, yǐ rén wéi zhǔ zhě jì mìng mù, cǐ qí dàxiàng. Zhuān wù yòng wàng.
Shì yǐ wèi jǐ ér fēn hé, zé shì yáo wèi zhī zhǔ; wèi shǒuzú ér fēn hé, zé xiōngdì yáo wèi zhī zhǔ; wèi bēiyòu ér fēn hé, zé zǐsūn yáo wèi zhī zhǔ; wèi chénqiè ér fēn hé, zé qī cái yáo wèi zhī zhǔ. Yǐ zhǔ xiàng wú shāng, cái fú shēngwàng, ér wèi qǐ jiā zhī jí.
Jì fēn hé ér zhān suǒ shì zhī lì dùn, zé gè yǐ yòng xiàng zhān zhī. Rú jūzhù zé tóng zhái zhān, rú shìyè zé tóng cái zhān.
Dàdǐ fēn shì qiú shèng, shèng wú jì dòng; hé shì yù hé, hé zé jiè biàn. Suǒ yǐ biàn yú Zhūquè yīn guān, ér yán shēng gòu (nèishì zhī shìfēi); biàn yú Xuánwǔ yáng guān, ér xì kāi àn qī (ànzhōng qīzhà). Gù jūnzǐ yí guǎng qí xīn yě.
Cǐ zhāng chǔlǐ de shì rénjì guānxì zhōng de fēn yǔ hé — bāokuò héhuǒ, jiātíng, tuánduì děng gèzhǒng rénshì de fēn hé pànduàn. Qí héxīn fāngfǎ lùn shì: Xiān quèdìng zhǔtǐ yòng shén (wèi jǐ zé shì, wèi qīnshǔ zé duìyìng liù qīn), zài kàn yòng shén wàng shuāi shēng kè (wàngxiāng kě chéng, pò kōng sàn jué bù chéng), zuìhòu qūfēn "fēn" yǔ "hé" de bùtóng qǔxiàng — fēn shì qiú shèng bù fáng yòng dòng, hé shì qiú hé zuì jì biàndòng. Tèbié zhídé zhùyì de shì "biàn yú Zhūquè yīn guān" hé "biàn yú Xuánwǔ yáng guān" liǎng gè guà biàn jǐngshì, ànshì hé zhōng cáng biàn de yǐnhuàn.
"Yǐ fēn ér yù hé, xiàng hé ér qiú fēn" kāi piān jí diǎn chū rénjì guānxì de jīběn zhānglì — hé yī yǔ fēnlí de yǒnghéng xúnhuán. Hé ér hòu fēn, fēn ér hòu hé, zhè shì rénshì de chángtài. Gǔrén de zhìhuì zàiyú bù bǎ "fēn" yǔ "hé" jiǎndān dì biāoqiān huà wèi "shàn" yǔ "è", ér shì gè yī qí shì pànduàn qí yí. Zhè zhǒng duì guānxì liúdòng xìng de chéngrèn yuǎn bǐ dàodé zhǔyì de jiānghuà pànduàn gèng wéi shēnkè. "Jūnzǐ yí guǎng qí xīn" zé shì miànduì guānxì fùzá xìng shí de zhǔtǐ xìng tàidù — wúlùn fēn hé rúhé biànhuà, xīnlíng de guǎngkuò cái shì zuìzhōng de āndùn zhī suǒ.
Chū nà zhī zhān, jiān cān rén jǐ: Wǒ gěi rén yuē chū, wǒ shòu rén yuē nà; wèn bǐ qì (duìfāng chūshòu) yì wèi chū, wèn bǐ shòu (duìfāng jiēshòu) yì wèi nà.
Wǒ yè dāng chū (chūshòu chǎnyè), guà chōng cái huài ér wú liú; wǒ wū dāng chū, guà chōng guǐ dòng nèi huài ér fēi wǒ jū; qí huò dāng chū, guà chōng cái wàng ér jíshí. Dāng nà ér fǎn shì (nà de pànduàn yǔ cǐ xiāngfǎn).
Shì bǐ wū tuō fǒu (duìfāng fángwū néng fǒu màichū): yìng shí fù wán zé tuō (yìng yáo shí, fùmǔ yáo wánhǎo). Bǐ yè yǔ huò tuō fǒu: yìng shí cái wán zé tuō. Shì bǐ nà fǒu (duìfāng shìfǒu shōunà): zhēn chōng, yìng dòng, yìng huài zé bù nà.
Yù nà qí wù ér wú huò zhě, lèi fáng sòng yě (suí mù zhù shāng, guǐ dòng guān kè wèi yǒu huò); yù nà qí wù ér wú zhēng zhě, jiè yìng kè yě (yìng kè shì wèi yǒu zhēng).
Yù tuō qí chǎn ér tú gèng zhì zhě, shì kōng fù huài zé bùdé; yù tuō qí huò ér cái bù hào zhě, cái shí zé bù sàn.
Shì sòng wù qiú nà: liù chōng, yìng dòng, yìng huài zé bù nà. cái huà tuì ér bù nà cái huò, zǐ huà tuì ér bù nà shēng qín. Ruò yìng kè shì zhě: kōng pò zé nù huī (nù ér huī tuì), jìng shí zé qìng shōu ér bù bào (shōu xià dàn bù huífù).
Dàdǐ chū lì jiāo zhòng (chū shí lì zài dòng), bù xián yòng huài; nà lì yòng biàn (nà shí lì zài jìng), guà xǐ jìng shēng. Cǐ chū nà zhī fēn yě.
Cǐ zhāng wéirào gěiyǔ yǔ jiēshòu de shuāngxiàng guānxì zhǎnkāi. Héxīn yuánzé shì: Chū (chūshòu/sòngchū) shí xǐ dòng, xǐ chōng, bù xián yòng huài — yīnwèi "chū" běnshēn jiùshì yī gè "dòng" de guòchéng; nà (shōunà/mǎirù) shí xǐ jìng, xǐ shēng, jiè yìng dòng yìng huài — yīnwèi "nà" xūyào duìfāng de pèihé yǔ jiēnà. Tóngshí, sòng wù qiú nà hái qūfēnle duìfāng de bùtóng fǎnyìng: Liù chōng bù nà, yìng dòng bù nà, yìng huài bù nà, yìng kè shì zé tàidù èliè (nù huī) huò lěngdàn (shōu ér bù bào).
"Chū lì jiāo zhòng, bù xián yòng huài" zhè jù huà jiēshìle yī gè zhòngyào de dòngtài zhéxué: Zài "chū" de guòchéng zhōng, pòhuài yǔ biàndòng bùshì huài shì, fǎn'ér shì chénggōng de dònglì. Zhè yǔ 《Yì Jīng》 de biànyì sīxiǎng yīzhì — dāng shìwù chǔyú "chū" de jiēduàn shí, biànhuà běnshēn jiùshì hǎo de, tíngzhì fǎn'ér yǒuhài. Ér "nà lì yòng biàn, guà xǐ jìng shēng" zé tǐxiànle jiēshòu zhī měi zàiyú jìngzhǐ de duìchèn sīxiǎng. Yī chū yī nà, yī dòng yī jìng, gòuchéngle rénshì jiāowǎng de jīběn jiézòu, rútóng hūxī bān zìrán.
Yǒu zhì ér qǔ, hé yòng shì shì? Shì zài jì shì (mòshì luànshì), wùqíng nán cè, zé bo jí ér wǎng, xiān shěn yòng yáo.
Rén yǐ liù qīn wèi yòng, wù suí yòng xiàng: Fán zhōuchē fángwū fú yù zhī wù duō yòng fùmǔ yáo, fán tǔ tián huò bèi bǎo wán zhī jù duō yòng qī cái yáo, fán qín shòu shēngdòng zhī lèi duō yòng zǐsūn yáo.
Píngjiāo qǔ zhì (zhèngcháng qíngkuàng qǔ huí dǐyā pǐn): yìng kè shì ér yǒu rǎngduó zhī xīn, zhēn hé chōng, shì yìng kōng ér wú chéng shì, guān xū, yòng huài qǐ dé quán guī?
Ruò qū lǔ jié zhì (bèi lǔlüè jéchí wéi rénzhì huò wùpǐn bèi jié), yòu yì píngjiāo: Xiān kǎo yòng xiàng ānwēi, hòu chá guān yìng shēng kè. guǐ xīng ér nán tuō hǔxué, suí zhù ér huò xiàn ní lí. Gù rénwù cúnwáng chá yòng shén ér kě jiàn, lái guī shírì, yòng shēng fú ér yǒu qī.
Dàdǐ xìn zhì qíng jiān jiāo yǔ, gù jì kè shì; jié zhì shì bǐ méng nán, zuì xǐ guān kōng. Cǐ qí fēn yě.
Cǐ zhāng qūfēnle liǎng zhǒng jiérán bùtóng de "qǔ zhì" qíngjìng: Píngjiāo qǔ zhì shì zhèngcháng qíngkuàng xià de wù guī yuánzhǔ (rú shúhuí dàngpù dǐyā pǐn, qǔ huí tuōguǎn wùpǐn), héxīn kàn shì yìng guānxì hé yòng shén zhuàngtài — yìng kè shì zé duìfāng yǒu bàzhàn zhī xīn, yòng huài zé wùpǐn shòusǔn huò wúfǎ wánzhěng qǔ huí. Jié zhì zé shì fēi zhèngcháng de bèi jéchí huò bèi kòuliú zhuàngtài, héxīn kàn guān guǐ yáo hé yòng shén ānwēi — guǐ xīng zé chǔjìng wēixiǎn, guān kōng zé tuōshēn yǒuwàng. Liǎng zhǒng qíngjìng de pànduàn luójí wánquán bùtóng: Píngjiāo zhòng rénqíng guānxì (yìng yáo), jié zhì zhòng shìlì yāzhì (guān guǐ).
"Shì zài jì shì, wùqíng nán cè" — dāng gǔrén shuō zhè jù huà shí, yǐjīng yǐnhánle duì shídài xìnrèndù de mǐnruì gǎnshòu. Jì shì jí mòshì, bǐ shí wùqíng nán cè, gù xū jièzhù zhān shì lái yìngduì bù quèdìng xìng. Zhè tíshì wǒmen: Xìnrèn shì yī gè shídài xìng de biànliàng, dāng shèhuì xìnrèndù jiàngdī shí, rénjì jiāowǎng zhōng de fēngxiǎn jiù shàngshēng, xūyào gèng shěnshèn de yùpàn yǔ zhǔnbèi. Ér "dàdǐ xìn zhì qíng jiān jiāo yǔ, jié zhì shì bǐ méng nán" de fēnyě, zé jīngzhǔn dì huà chūle jīyú xìnrèn de jiāowǎng yǔ jīyú bàolì de chōngtū liǎng zhǒng jiérán bùtóng de shèhuì guānxì lèixíng, zhè zhǒng qūfēn zài shèhuìxué hé zhèngzhì zhéxué zhōng yǒuzhe shēnkè de huíxiǎng.
Qì yòng zhī wù, chéng jiā suǒxū. Bèi wù zhī dà zhě yǒu sān: Yī yuē jǐng, èr yuē zào, sān yuē chuáng, cǐ yǐnshí jūchù suǒ guān, bùkě hūshì.
Shì zhī zhī fǎ: Yǐ yáo wèi wèi yòng, yǐ guān guǐ wèi zāi, yǐ sān chōng wèi bùjiǔ.
Jǐng zhī wèi zài chū yáo, yǐ qí xué dì yě; zào zhī wèi zài èr yáo, yǐ qí zhōng kuì yě; chuáng zhī wèi zài sān yáo, yǐ qí rénshì yě. Sān zhě jiē : Bùkě kè shì (fàn wǒ), bùkě shòu shāng (shī lì), bùkě yī guǐ (shēng nán), bùkě dòng guān (zuò huò). Jǐng zhī kāi bì, zào zhī xiū zuò, chuáng zhī ān zào, fàn cǐ ér xiōng, zhí fú ér jí.
Ruò zhì shòu jù (guāncai), zhān xǐjì: Yí yòng wàng guǐ ān. Zhān fáng fàn yǎn dǎo (zuò è mèng, guǐ yā chuáng): Jì guǐ kè guǐ dòng, suí mù zhù shāng.
Shì zhōu chē: Xǐ jiǔ, xǐ lì, xǐ ān, ér jì guà chōng cái huài.
Zhì chú lí wǎng gǔ zhě, wéi yǐ lì yě, zhuān zhī yǐ cái. Zhān xì jù zhě: Bèi měi yòng fùmǔ, qǔ lì yòng cái. Zhì pào shǐ zhě, yì zài shāng rén, zhuān zhī yǐ shì yìng.
Bèi wù zhì yòng yǐ wù ér tuī: yī bó duō yòng fùmǔ, yí xiàng zé yòng guān yáo.
Fèng gōng zhì zào (wèi guānfǔ zhìzào qìwù): guān huài shì kōng jí guǐ kè shì zhě, bù shàn qí gōng. Tuō rén zhì zào: yìng huài cái xū jí yìng kè shì zhě, bùdé qí yòng.
Cǐ zhāng chǔlǐ de shì rìyòng qìwù yǔ jiāzú shèshī de zhànduàn. Héxīn fāngfǎ lùn shì yīn wù qǔ yòng: Jǐng zào chuáng yǐ yáo wèi dìng yòng (jǐng chū yáo, zào èr yáo, chuáng sān yáo), zhōu chē kàn jiǔ lì ān, chú lí yú wǎng kàn cái, xì jù fēn fù cái, pào shǐ kàn shì yìng. Měi yī zhǒng wùpǐn dōu yǒu qí duìyìng de yòng shén xuǎnqǔ fǎzé, tǐxiànle yòng shén suí wù ér biàn de líng huó xìng. Jǐng zào chuáng sān zhě zuòwéi jiātíng sān dà jīchǔ shèshī, qí gòngtóng jìnjì shì "bùkě kè shì, bùkě shòu shāng, bùkě yī guǐ, bùkě dòng guān", fēnbié wèi bìmiǎn duì jūzhù zhě de shānghài, bìmiǎn shèshī gōngnéng de sàngshī, bìmiǎn yǔ bùliáng néngliàng chǎng de jiūchán, bìmiǎn zāihuò de fāshēng.
Cǐ zhāng zuì shēn de yìyì zàiyú duì "wù" de cúnzài lùn sīkǎo: Bùtóng de wù yǒu bùtóng de "yòng", bùtóng de "yòng" juédìng bùtóng de zhànduàn fāngfǎ. Jǐng zhī wèi yòng zài dì (chū yáo), zào zhī wèi yòng zài zhōng kuì (èr yáo), chuáng zhī wèi yòng zài rénshì (sān yáo) — zhè yǔ Hǎidégé zài 《Cúnzài yǔ Shíjiān》 zhōng duì "yòngjù" (Zeug) de fēnxī yǒu jīngrén de xiāngtōng xìng: Yòngjù de běnzhí zàiyú qí "shàngshǒu xìng" (Zuhandenheit), jí qìjù zài rìcháng shǐyòng zhōng suǒ chǔ de gōngnéng guānlián zhěngtǐ. Jǐng zào chuáng de yáo wèi fēnbù, zhèng shì duì zhèxiē qìwù zài jūjiā shēnghuó gōngnéng wǎngluò zhōng de wèizhì de yī zhǒng pǔsù de xiànxiàng xué miáoshù.
Móu shì zài rén, yíng qiú bù yī, jiē wù jiāo wù ér chéng. Gù liù chōng zé bù jiāo (rénjì guānxì bù xiāngjiē), hé ér chōng zé jiāng jiāo ér fù sàn, yìng kōng sàn zé bǐ xīn bù fù, shì kōng sàn zé wǒ yì xiān yōng. Wéi shì yìng pò jué, yóu dé qí bàn (pò jué shàng yǒu xíng kě bǔ, kōng sàn zé wú jī kě xún), guān guǐ shī ér móu wú zhǔ. Cǐ wǔ zhě zhī jì yě.
Gù zìlì kě chéng, mò guān qí yìng; yīn rén chéng shì, mò guān qí shì. Zhǐ wèn chéng fǒu, dàn jì kōng chōng; jiān wèn jíxiōng, bìng qiú yòng wàng. Móu wén yòng fùmǔ, móu lì yòng cái, shì huàn yòng zǐsūn. Zhān jǐ móu bù lùn yìng, zhān bǐ móu bù lùn shì. Wèn chéng zhān móu, wèn jíxiōng zhān yòng.
Shì zhǔtuō zhě, suí suǒ yòng shén: Huò yòng guān, huò yòng yìng, huò yòng liù qīn, jiē jì kōng (kōng zé bù lì), jiē jì pò (pò zé wúgōng), jiē jì liù chōng kè shì (zé yí zǔ shēng xìn), suí mù zhù guǐ (zé bù lì gōng tíng). Wàng shuāi yǐ fēn qí lì zhī dàxiǎo, hé chōng yǐ dìng qí qíng zhī xiàngbèi, huà jìn zé yǒng yú shì, huà tuì zé juàn yú xíng. Wǔxíng liùshén yǐ duàn qí qíngxìng, rán wù zhǔ jíxiōng.
Wǔxíng qíngxìng: Jīn jiān zhí, mù cóngróng, shuǐ qūzhé, huǒ zàoliè, tǔ chéngxìn; liùshén qíngxìng: Qīnglóng hé, Báihǔ yǒng, Zhūquè zài sān, Xuánwǔ wǎnzhuǎn, Gōuchén duān shí, Téngshé chánmián. Cǐ cóng shēngwàng yán zhī, kōng pò fǎn zhī.
Gài fán móu shì zhī lái zhě (zì lái zhǎo wǒ zhī shì), fǎ yǐ móuwàng ér bìng qiú yòng shén; móu shì zhī qù zhě (wǒ zhǔdòng qù móu zhī shì), fǎ yǐ móuwàng ér bù qiú yòng shén. Qiú yú jǐ zhě shì, qiú yú rén zhě yìng. Yǒu jiāo jì chōng, wú jiāo bù jì chōng. Wéi guān guǐ nǎi móu zhī zhǔ, jù bùkě shī yān.
Gài fán zhuān wèn zhǔtuō zé zhòng tǐ (zhòngshì zhǔtuō zhī rén), zhuān wèn suǒ móu zé zhòng yòng (zhòngshì suǒ móu zhī shì yòng shén), wèn zhǔtuō ér jiān qiú yòng shén zhě, tǐ yòng liǎng quán, shì wú bù jí. Rán zhǔtuō tǐ bìng, suī yòng dé wèi wú chéng. Gù běn zhān wèi dé, bùkě èr yě.
Cǐ zhāng shì móu shì zhànduàn de zǒngzé, qí héxīn zàiyú wǔ gè jì chù (liù chōng bù jiāo, hé chōng jiāng sàn, yìng kōng bǐ bù fù, shì kōng wǒ yì yōng, guān shī wú zhǔ) yǔ yòng shén xuǎnqǔ de líng huó xìng. Zuì zhòngyào de sīxiǎng shì "zìlì kě chéng mò guān qí yìng, yīn rén chéng shì mò guān qí shì" — kào zìjǐ zuò zhǔ de shì, guānjiàn zài zìjǐ zhuàngtài; kào tārén tuīdòng de shì, guānjiàn zài duìfāng tàidù. Ér "yǒu jiāo jì chōng, wú jiāo bù jì chōng" zé jìnyībù xìhuàle rénjì guānxì zài móu shì zhōng de quánzhòng — yǒu rénqíng guānlián shí cái xūyào dānxīn guānxì pòliè (chōng), chún shìwù xìng de móu shì zé bù shòu cǐ xiàn. Zuìhòu de "běn zhān wèi dé, bùkě èr yě" qiángdiào zhànduàn jiélùn de yīguàn xìng, bùkě yīn hòuxù biànhuà ér fǎnfù wúcháng.
"Yǒu jiāo jì chōng, wú jiāo bù jì chōng" — zhè jù huà yùnhán zhe duì rénjì guānxì zài shìwù zhōng juésè de jīngzhǔn lǐjiě. Tā chéngrèn yī gè shìshí: yǒuxiē shì kào guānxì, yǒuxiē shì bù kào guānxì. Kào guānxì de shì, guānxì de wěndìng shì chéngbài guānjiàn; bù kào guānxì de shì, nénglì de shìpèi cái shì héxīn biànliàng. Zhè zhǒng tiáojiàn yīlài xìng sīwéi (conditional thinking) zài chuántǒng zhànduàn zhōng fǎnfù chūxiàn (rú lǐ cái zhāng de "yīn shì ér qiú ǒu jiān tā xiàng", hù yì zhāng de "yòng shén wú zhí yī"), tā jùjué yī dāoqiē de jīxiè juédinglùn, tǐxiànle Zhōngguó gǔdài shùshù tǐxì zhōng de shíyòng lǐxìng jīngshén. Ér "běn zhān wèi dé, bùkě èr yě" zé shì duì juécè yīzhì xìng de lúnlǐ yāoqiú — yīdàn jīyú dāngxià de xìnxī zuòchū pànduàn, jiù bù yīng yīn yóuyù fǎnfù ér yáobǎi bùdìng, zhè shì duì "juédüàn" běnshēn de yī zhǒng zhéxué kěndìng.