กำลังโหลด...
บทที่ 1 จาก 14
针灸甲乙经
ภาพรวมโดยรวม
《เจินจิ่ว เจียอีจิง》 เป็นตำราเฉพาะทางด้านการฝังเข็มและกดจุดที่มีบทบาทเชื่อมโยงอดีตและอนาคตในวงการแพทย์แผนจีน มีชื่อเดิมว่า《หวงตี้ ซานปู้ เจินจิ่ว เจียอีจิง》 หรือเรียกสั้น ๆ ว่า《เจียอีจิง》📖 เรียบเรียงโดยหฺวางฝู่ มี่ (ค.ศ. 215–282) ในยุคราชวงศ์จิ้น โดยวันที่ระบุตามธรรมเนียมคือปีที่สี่แห่งรัชศกกานลู่แห่งวุยก๊ก (ค.ศ. 259) แต่อย่างไรก็ดี ข้อมูลในหน้าหนังสือบางฉบับระบุปี ค.ศ. 256 ซึ่งทั้งสองแห่งมีความคลาดเคลื่อนกันเล็กน้อย ฉบับดั้งเดิมมีจำนวน 10 เล่ม ต่อมาในยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ได้เปลี่ยนเป็นฉบับ 12 เล่ม
ที่เรียกว่า "ซานปู้" (สามภาค) หมายถึงการที่หนังสือเล่มนี้รวบรวมเนื้อหาด้านการฝังเข็มจากตำราสามเล่ม ได้แก่《ซู่เวิ้น》《เจินจิง》(คือชื่อเดิมของ《หลิงชู》ในปัจจุบัน) และ《หมิงถัง เสฺว่ขุย เจินจิว จื้อเย่า》 มาประมวลรวมเข้าด้วยกัน โดยแบ่งหมวดหมู่ ทั้งเล่มจัดลำดับตามเหลือก้านสวรรค์ (สิบสองนักษัตร: เจี่ย อี ปิง ติง ฯลฯ) จึงได้ชื่อว่า "เจียอีจิง"🌿
หฺวางฝู่ มี่ เดิมเป็นนักประวัติศาสตร์ มีชื่อรองว่า ซื่ออาน วัยชราใช้ชื่อแฝงว่าเซฺวียนเยี่ยนเซียนเชิง เป็นชาวอันติ้ง เฉาหน่า (บริเวณพื้นที่เหอหนาน-กานซู่ในปัจจุบัน) แห่งราชวงศ์จิ้นตะวันตก เมื่ออายุใกล้ 50 ปี เขาประสบกับโรคข้อและอาการหูหนวก จึงหันมาศึกษาตำราแพทย์อย่างเป็นระบบ โดยใช้แนวทาง "จัดหมวดหมู่ตามความเกี่ยวข้อง ตัดถ้อยคำที่เกินจำเป็น กำจัดความซ้ำซ้อน กลั่นเอาสาระสำคัญ" เรียบเรียงออกมาเป็นหนังสือ ชนรุ่นหลังยกย่องเขาว่า "รอบรู้การแพทย์อย่างลึกซึ้ง" และ "ปราชญ์สูงส่งแห่งราชวงศ์จิ้น" เห็นว่าหนังสือเล่มนี้มีบทบาทสืบทอดและเปิดทางให้แก่การแพทย์แผนการฝังเข็มและกดจุดของจีน และถือเป็นตำราเฉพาะทางด้านการฝังเข็มและกดจุดเล่มแรกของจีน🩺
คุณูปการหลักของ《เจียอีจิง》ไม่ใช่การเสนอทฤษฎีใหม่ที่เฉพาะเจาะจง หากแต่เป็นการจัดระบบและจำแนกหมวดหมู่ โดยนำเนื้อหาการฝังเข็มที่กระจัดกระจายและซ้ำซ้อนจาก《ซู่เวิ้น》《หลิงชู》《หมิงถัง เสฺว่ขุย เจินจิ่ว จื้อเย่า》 มาจัดเรียงใหม่ตามหมวดหมู่ต่าง ๆ เช่นเส้นลมปราณ จุดฝังเข็ม ข้อบ่งใช้ วิธีแทงเข็ม เป็นต้น ทำให้ทฤษฎีและเทคนิคที่เดิมกระจัดกระจายก่อตัวเป็นระบบที่ค่อนข้างสมบูรณ์
แนวคิด "จัดหมวดหมู่ ตัดถ้อยเกิน กำจัดซ้ำ กลั่นสาระ" สะท้อนถึงระเบียบวิธีของการจัดระเบียบเอกสารแบบโบราณ ได้แก่ การเก็บรักษาหลักการแพทย์ที่สำคัญ ลบความซ้ำซ้อนและถ้อยคำที่เกินจำเป็น เพื่อให้ผู้ศึกษาสามารถเรียนรู้ได้ง่ายขึ้น การจัดลำดับด้วยเหลือก้านสวรรค์ยังสะท้อนให้เห็นถึงแนวคิดการจัดระบบความรู้ในสมัยโบราณด้วยลำดับ "เจี่ย อี ปิง ติง" เป็นต้น
ในแง่มุมของการสืบทอดเอกสาร《เจียอีจิง》ช่วยอนุรักษ์และจัดระบบข้อมูลการฝังเข็มก่อนยุคราชวงศ์ฮั่นและจิ้น เป็นสะพานสำคัญสำหรับการศึกษาการฝังเข็มยุคต้นและบทที่เกี่ยวข้องใน《หวงตี้ เน่ยจิง》 การจำแนกหมวดหมู่ของจุดฝังเข็ม เส้นลมปราณ ข้อบ่งใช้ ฯลฯ ได้วางรากฐานสำหรับการจัดทำตำราเรียนและการกำหนดมาตรฐานของการฝังเข็มในยุคหลัง
อย่างไรก็ดี เราจำเป็นต้องมองอย่างเป็นกลาง หนังสือเล่มนี้ถูกเรียบเรียงขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 3 โครงสร้างทฤษฎีตั้งอยู่บนแนวคิดดั้งเดิมเช่นเส้นลมปราณและชี่เลือด ซึ่งไม่สอดคล้องกับกายวิภาคศาสตร์และสรีรวิทยาสมัยใหม่โดยสิ้นเชิง การที่คนโบราณยกย่องหฺวางฝู่ มี่ว่า "รอบรู้การแพทย์อย่างลึกซึ้ง" เป็นการประเมินในเชิงประวัติศาสตร์ต่อผลงานทางวิชาการและการสืบทอดเอกสาร มิได้เทียบเท่ากับการยืนยันประสิทธิผลทางการแพทย์ในความหมายของวิทยาศาสตร์สมัยใหม่
อนึ่ง ความไม่สอดคล้องของปี "ค.ศ. 256" ในข้อมูลหน้าหนังสือกับ "ปีที่สี่แห่งรัชศกกานลู่แห่งวุยก๊ก (ค.ศ. 259)" ในเนื้อหา แสดงให้เห็นว่าฉบับต่าง ๆ ที่สืบทอดกันอาจมีข้อความระบุหรือการแปลงปีที่คลาดเคลื่อน ผู้อ่านควรให้ความสำคัญกับการเปรียบเทียบฉบับต่าง ๆ
คำแนะนำจากปู้กัว: เนื้อหานี้อ้างอิงจากตำราแพทย์แผนโบราณคลาสสิกของจีน มีไว้เพื่อการศึกษาวัฒนธรรมดั้งเดิมและการค้นคว้าเท่านั้น ไม่ถือเป็นการวินิจฉัยทางการแพทย์ การสั่งยา หรือคำแนะนำในการรักษาแต่อย่างใด หากมีอาการผิดปกติ กรุณาพบแพทย์โดยเร็ว