กำลังโหลด...
บทที่ 6 จาก 20
本草纲目
เล่มนี้เป็นส่วนที่สี่ของหมวดพืชสมุนไพรในตำราเบ็นเฉ่าหรือหย่งหมู่ ประมวลสมุนไพรประมาณ กว่า ๕๐ ชนิด โดยมีแกนหลักอยู่ที่สมุนไพร ๔ กลุ่มใหญ่ ได้แก่ กลุ่มอบอุ่นหยางและฟื้นสภาพหยาง / กลุ่มละลายเสมหะและเปิดการทำงานของจิต / กลุ่มระบายน้ำเสียและขับพิษ / กลุ่มฟื้นฟูร่างกายและบำรุงกำลัง นอกนั้นยังมีสรรพคุณด้านบำรุง ลดไข้ ขับปัสสาวะ และฆ่าแมลงอีกด้วย ทั้งเล่มสามารถแบ่งเป็นหัวข้อย่อยได้ดังนี้:
กลุ่มอบอุ่นหยางและฟื้นสภาพหยาง: ประกอบด้วย ฝูจื่อ Aconiti Lateralis Radix Preparata (ลูกโคไนต์) อูโถว Aconiti Radix (หัวโคไนต์) เทียนสยง Aconiti Radix, ชนิดเดี่ยว และ เช้อจื่อ Aconiti Radix Lateralis Preparata ชนิดย่อย ซึ่งมาจากพืชในวงศ์ same (Ranunculaceae) มีสรรพคุณสามารถ ทำให้ เมื่องและ รสจัด เย็น และเป็นพิษร้ายแรง เหมาะสำหรับโรค เส้าหยินไข้รากสาด (หมายถึงภาวะที่ร่างกายถูกความเย็นภายนอกเข้าโจมตีโดยตรงจนหยางภายในอ่อนแอ) แขนขาเย็นเฉียบ ปวดกระดูกเนื่องจากลมและชื้น แขนขาอัมพาตจากโรคหลอดเลือดสมอง และอื่น ๆ โบราณใช้ฝูจื่อเพื่อฟื้นสภาพหยางเช่น “หม่า ฮวาง ฝูจื่อ กานเฉ่า ทัง” ใช้รักษาการติดเชื้อในระยะแรกและความเย็นพร้อมภาวะเส้าหยิน “ซื่อ นี่ ทัง” ช่วยแก้ท้องเสียและอาการช็อกจากอากาศหนาว และ “พี ลี่ ซาน” ใช้กำจัดความเย็นรุนแรงที่เบียดบังหยาง อันเป็นภาวะวิกฤตที่หยางแท้จริงถูกเบียดให้ลอยออกสู่ผิวในขณะที่มีความเย็นปกคลุมอยู่ภายใน (ของจริงคือ ’หยางลอย-หนาวแท้จริง’)
กลุ่มละลายเสมหะและเปิดการทำงานของจิต: ส่วนใหญ่ประกอบด้วย เทียน หนานซิง Arisaematis Rhizoma (Arum/Typhonium), ปั้นเซี่ย Pinelliae Rhizoma และ ไป๋ ฟูจื่อ Typhonii Rhizoma ล้วนมีสรรพคุณอบอุ่นและแห้งช่วยละลายเสมหะ ปั้นเซี่ยเป็น “ยาวิเศษแก้อาเจียน” ใชัแก้ไข้กาฬโรคและเสมหะเปียกอาเจียน เทียนหนานซิงเหมาะสำหรับเสมหะชนิดลม บรรเทาอาการชัก และรักษาอัมพาตเนื่องจากเดือนโรคเส้นเลือดสมอง รวมถึงอาการชักในเด็ก ไป๋ฟูจื่อเฉพาะทาง ออฟเสมหะบนใบหน้าและศีรษะ รักษาปากเบี้ยว ตาเหล่ ทั้งสามสมุนไพรสะท้อนแนวคิดแพทย์แผนจีนที่ว่า “เสมหะคือบ่อเกิดของโรคนับพัน”
กลุ่มระบายน้ำคั่งและขับพิษ: มีตัวอย่างเช่น หยวนฮัว Genkwa Flos, เชียนหนิวจื่อ Pharbitidis Semen, เจ๋อเซียะ Alismatis Rhizoma, ฝางจี่ Stephaniae Tetrandrae Radix และ ทงเฉ่า Tetrapanacis Medulla และอื่น หยวนฮัวกับกานสุ่ยและต้าจี๋เป็น “สือจ้าวทัง” ยาถ่ายน้ำอันแรง ใช้แก้ ภาวะนั้วในทรวงอก และอาการบวมน้ำ เชียนหนิวจื่อช่วยระบาย ท้องเสีย ขับ ไข น้ำ เจ๋อเซียะ ขับปัสสาวะและซับความชื้น โดยไม่ทำลายสาร อาหาร สมุนไพร เหล่านี้ แสดงให้เห็นหลักการบำบัดความผิดปกติของน้ำ ตามแนวคิด “การเปิดทางให้เชื้อ/ของเสียออกไป”
กลุ่มบำรุงและตรึง (รักษาของเหลวในร่างกายโดยไม่ให้สูญเสีย): แกนกลางได้แก่ ทูซื่อจื่อ Cuscutae Semen, ฟู่เผิงจื่อ Rubi Fructus, เหอ ฉู อู๋ Polygoni Multiflori Radix, เทียนเหมินตง Asparagi Radix, กัว โหลว เกิง (เทียนฮวาเฟิน, Trichosanthis Radix) ทูซื่อจื่อ บำรุงตับและไต อย่างพอดี รัก รก รักษ์ อสุจิไหล-หลังขาว ตาพร่ามัว-เบาหวาน เหอฉูอู๋ บำรุง เลือด และ เสริม สาระ ทำให้ ผมสดชื่น-ผมขาวกลับ ดำ อีกทั้ง แก้ พิษและติ่งเนื้อ เทียนเหมินตง บำรุงหยิน ไล่ ความ แห้ง แก้ อาการจับ ไอเรื้อ รัง สมุนไพร เหล่า นี้ มัก บำรุง แบบ “ไม่ดุดัน” จึง ควร ใช้ ต่อ เนื่อง ยาว นาน
กลุ่มปัดเป่าลมชื้นและเปิดเส้นลมปราณ: ยกตัวอย่างเช่น เวยหลิงเซียน Clematidis Radix, มู่ เปี๊ยะ จื่อ Momordicae Semen, หยาง จื้อ จู้ Rhododendri Mollis Flos, ปา เฉีย Smilacis Chinae Rhizoma และ ชื่อ ซง Lycopodii Herba เป็นต้น เหมาะสำหรับการไป ปวด ที่เกิด จาก ลม-ชื้น ปวด เอว-เท้า และ ชา ที่ ปลายมือ เท้า เวยหลิงเซียน เป็น “ยาสำคัญ สำหรับ รักษา ลม” มี ประสิทธิภาพ ใน การ เปิด เส้น ลมปราณ ทั้ง สิบ สอง เส้นมู่ เปี๊ยะ จื่อ ใช้ ภายนอก เพื่อ ทำลาย ฝี แก้ บวม ยุบ ต่อม และภายในเพื่อปัดเป่าลมะและความชื้น
กลุ่มลดไข้และแก้อักเสบ-บวม: ยกตัวอย่างเช่น ซาน โต้ว เก้น Sophorae Tonkinensis Radix, หวง เย่า จื่อ Dioscoreae Bulbiferae Tuber (หรือชื่ออื่น), ไป๋เหยา จื่อ, ไป๋ เหลียน Ampelopsis Radix, เหริน ตง (จินอิ๋นฮัว, Lonicerae Japonicae Flos) เหมาะสำหรับ เจ็บคอ-ต่อมทอนซิลบวม ฝีแดง-พุพละ เหริน ตง เป็น “ยาวิเศษสำหรับวิชาศัลยกรรมฝี หนอง” ทั้งขณะเป็นฝีและแตกแล้วก็ใช้ได้
ชนิดใช้ภายนอกและอื่นๆ: ประกอบไปด้วย หมั่งเฉ่า, โก้ว เฟิน Gelsemii Elegantis Herba, แมน ดรา กา ฮัว, ปี๊ เฉ่า, ตี้ จิ่น, หมา โผ Lasiosphaera, เจี๋ย เป่า, ไม้เถาจำพวกเถาอื่น ๆ เป็นต้น ประเภท ใด ชนิด หนึ่ง ทา ภายนอก แก้ บวม และ พิษ เดอะ หรือใช้เป็นยาสลบ (แมนดรากาฮัว – ดอกแมนดรากา/พลิยะ), ฆ่าแมลงและบรรเทาอาการคัน หรือกินเพื่อห้ามเลือด แก้เสียดท้อง ขับพยาธิ/ขับน้ำคั่ง และบางชนิดใช้ปลุกกำหนัด (ลก ยา)
การ ปรับ ใช้ ใน บริบท โบราณ/ร่วม สมัย: สมุนไพรหลายชนิดในเล่มนี้เป็นพิษร้าย (ฝูจื่อ อูโถว เทียนหนานซิง ปั้นเซี่ย หยวนฮัว หมั่งเฉ่า โก้วเฟิน แมนดรากาฮัว ฯลฯ) แม้คนโบราณจะอธิบายรายละเอียดคุณสมบัติ วิธีประกอบ-แปรรูปยาไว้ชัดเจน 🌿 แต่ผู้อ่านต้องตระหนักอย่างมีสติ**: การที่แพทย์ในทุกยุคทุกสมัยใช้ยาที่ออกฤทธิ์รุนแรงเหล่านี้ ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการแปรรูปอย่างเข้มงวด การจับคู่ยาอย่างแม่นยำ และการวินิจฉัยที่ถูกต้อง** ซึ่งมิใช่สิ่งที่คนทั่วไปสามารถสรรหามาใช้เองได้ ข้อความข้างล่างนี้ใช้สำหรับศึกษาทางทฤษฎีเท่านั้น
๑. การ อบ อุ่นหยาง �ฟื้นฟู – ระบบ โรค เส้าหยิน และปรัชญา “การช่วยชีวิตผู้ป่วยจากภาวะหยางล่มสลาย”
สมุนไพรตระกูลฝูจื่อ (ฝูจื่อ, อูโถว, เทียนสยง, เช้อจื่อ) นับว่ามาจาก พืชตระกูล โคโน ต์ ทุ เดียว กัน คน โบราณ แยก คุณ สมบัติ ยา โดย ดู จาก ตำแหน่ง การ เกิด รอบ ราก “ตุณ จื่อ” เป็น ราก ลูก “อูโถว” เป็น ราก แม่, “เทียน สยง” เป็น ราก เดี่ยว, “เช้อจื่อ” เป็น ราก ข้าง เล็ก หลี่ สือเจิน จด “การ รักษา โรค เส้า หยิน “ ตำ แหน่ง แรก – นี่ คือ หัวใจของการ รักษา โรค เส้า หยิน ใน คัมภีร์ “ชาง หาน หลุน” หก ระบบ กลุ่ม โรค – **เน้น ที่ ไต และ หัวใจ ลักษณะ เป็น หยาง อ่อน-เย็น เล่น งาน
สูตร “หม่า ฮวง/หวง ฝู จื่อ กาน เฉ่า/ซี ซิน ทัง” ((麻黄附子甘草汤／麻黄附子细辛汤)) ใช้ รั รักษา เริ่มต้น และ อาการ แรก – เอา ใจ ที่ วิธี “อุ่น เส้น ลมปราณ – และ ขับ เหงื่อ”: when ผู้ที่มี อายุ+เก่า ผิว กาย อุ น หยาง อ่อน แล้ว ป่วย เป็น ไข้ ห้าม ขับ เหงื่อ เฉยๆ ต้อง ใช้ ฝู จื่อ อุ่น หยาง ควบคู่ กับ หม่า ฮวง เปิด ผิว และ
สาร สำคัญ “ซื่อ ฮุ่ย ฉุย” สี่ อากาศ ทัง / ซื่อ นี่ ทัง (四逆汤） - ฝูจื่อ คาดแห้ง สมุนไพร ขิง-ชะเอมเผา-เอาใช้ รั บำบัด ท้อง ร่วง,สลบและเหงือก - อาการ หนาว และ เหลว – เรียกว่า “สูตร หนึ่ง เมื่อ ฟื้น ชื่อ เสี่ยว ไป๋”⁻ (หยาง ล่มสลาย, ฟื้นชีวิต จาก การ ตาย ) ได้ อีกวิธี: ปรับปรุง ส่วน ประกอบ ใบสั่งยา หาก หน้า แด ง ให้ เพิ่ม ต้น หอม /เป็น ตะคริว – เพิ่ม ดอกโบตั้น;สะอึก/คลื่นไส้ – เพิ่ม ขิง; เจ็บคอ – เพิ่ม พลูคาว; ถ่ายออก เลฟ ด์– แต่ชีพจรไม่กลับ อีก – เพิ่ม โสม. คือแพทเทิร์นตัวอย่างการจับคู่ Classic แบบ case study.** “พี ลี่ ซาน” เป็นวิธีนำ ราก ฝู จื่อ ไป คั่ว ให้ เหลือง เถ้า ถ่าน บด ละลาย
กับ น้ำผึ้ง ละลาย ใช้ – จุดประสงค์ คือ “**ทำลาย ความ เย็น - ชุบ ชีวิต หยาง – ” – ใจว่า ใบ สุด ท้าย – ถึง ภาวะ “หยาง ล้วน จอดื้อย” ตัว หยาง แท้ จริง อ่อน ไ ลง ถ้า เทียบ ความ เย็น ที่ ปก คลุม จึง อาจ “สีหน้า เหมือน ถู ก ทอด ไฟ”
เสมือน อาการ ร้อน – ที่จริง ทั้งที่ ใช่ ความ เย็น และ “หยาง หลอก ๆ ที่ ลอยไปอยู่ภายนอก –” นี่คือวิธี แยก “หยาง หลอก – กับ –หา ย ใจ /” ที่ มี ชื่อเสียง (ของจริง: ยา แก้ หนาว – หยาง ย้อน กลับ_อัน ตราย –)
นัย วิชาการ: แกนหลักคือการใช้สมุนไพรตระกูลฝูจื่อ – เพื่อ “เสริมแหล่ง กำเนิด ไฟ (ความ ร้อย อ อ น –), ขจัดความ มืด/เย็น” ไฟ (หยาง – อ ห ห ย) เป็น พลัง ต้น กำเนิด – การ ดำรง ชีวิต ของ ร่าง กา ย เมื่อ หยาง บก--2 …
ความใกล้เคียงกรณีฝูจื่อ- มี การ จำลอง ด้วยยารสเผ็ด ร้อน มักใช้ ตรง จุดเป้าห ลา ย)–
**การใช้สำหรับอาการเช ยาน- เดอล‐
การ เคลื่อนไหว เสร็จ -**
ความหมาย: | ปมวิชา มี – กำหนด “คุณ ต้อง –”?
พัก**
หมวด –: ของ = มา
(บันทึก){ }__ ต่อไป ส่วน 2 เฉพาะ (คำแปล)__ -- เช่น .ไป = -->
[(ส่วนที่ ๑ (ความรวม – การจัดการข้อมูล ดูแล กาย –
]
บทอาขยาน< จบเิ้พื่อ ½ (ครึ่งแรก)>…
------ยัง ไม่ จบ
ต่อ (ส่วน 2 เร็ว ๆ นี้ นะ )
---------
---------
..... < " ตัด ฉาก
------- ตอนที่ 2 แล้ว -->
จบ 2 ส่วน:
เท่านี้ก่อน<br> (โปรดห้าม ใส่อัง)
เนื้อหานี้อ้างอิงจากตำราแพทย์แผนโบราณของจีนโบราณ มีไว้เพื่อการศึกษาและศึกษาค้นคว้าทางวัฒนธรรมดั้งเดิมเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางการแพทย์ การใช้ยา หรือการรักษาใด ๆ หากมีอาการผิดปกติโปรดพบแพทย์โดยเร็ว