神农本草经兽（中品）

ตำราเสินหนงเป๋าเฉ่าjing ประเภทสัตว์ (ชั้นกลาง)

คำแปลโดยรวม

ต่อไปนี้เป็นคำแปลบันทึกตำรายาโบราณของสัตว์ยาทั้งเจ็ดชนิดที่บันทึกไว้ในตำราเสินหนงเป๋าเฉ่าจิง ประเภทสัตว์ (ชั้นกลาง) เพื่อให้เป็นเพียงการศึกษาวัฒนธรรมโบราณเท่านั้น ไม่ได้หมายถึงข้อสรุปทางการแพทย์สมัยใหม่

🐴 องคชาตม้าตัวผู้

องคชาตม้าตัวผู้ รสเค็ม สรรพคุณเย็น ตำรายาโบราณบันทึกว่ามันใช้รักษา "ภาวะเสียสมดุลภายใน" (อาการบาดเจ็บของอวัยวะภายใน ชีพจรใกล้จะขาด) "อวัยวะเพศไม่แข็งตัว" ( erection ไม่ได้ ) ทำให้จิตใจเข้มแข็ง เติม元气 เสริมสร้างกล้ามเนื้อ ทำให้ร่างกายแข็งแรงอ้วนสมบูรณ์ และช่วยให้มีบุตร ดวงตาม้าใช้รักษาอาการชักจากความตกใจ ท้องอืด ไข้มาลาเรีย วิธีโบราณต้องฆ่าม้าเพื่อนำตามาใช้ กีบม้าที่ห้อยอยู่ใช้รักษาอาการชักจากความตกใจ กล้ามเนื้อกระตุก หลังจากคลอดบุตรน้ำนมไม่มา และสามารถขับไล่สิ่งอัปมงคล วิญญาณชั่ว ภูตผีพิษ ฯลฯ ยานี้เกิดในที่ราบลุ่มน้ำ ภายหลังมีผู้วิจารณ์ว่า ผลิตในเขตหยุนจง

🦌 เขากวางอ่อน (เขากวางที่มีขนกำมะหยี่)

เขากวางอ่อน รสหวาน สรรพคุณอุ่น ใช้รักษาอาการเลือดออกผิดปกติในโพรงมดลูก เลือดเสีย อาการหนาวร้อนสลับกัน อาการชักจากความตกใจ สามารถเติม元气 ทำให้จิตใจเข้มแข็ง ทำให้ฟันงอก ชะลอความชรา เขากวางใช้รักษาแผลเรื้อรัง ฝีบวม ขับไล่สิ่งชั่วร้าย และเลือดคั่งในอวัยวะสืบพันธุ์สตรี ภายหลังมีผู้วิจารณ์ว่า เขากวางอ่อนเก็บในช่วงเดือนสี่ถึงเดือนห้าที่กวางผลัดเขา ควรเก็บในที่ร่มจนแห้ง เขากวางเก็บในเดือนเจ็ด

🐂 เนื้อเยื่อในเขากระบือ (He Jiao)

ส่วนที่เป็นกระดูกในเขากระบือ เรียกว่า "He Jiao" สามารถระบายเลือดที่อุดตัน เลือดคั่ง บรรเทาอาการปวด ช่วยรักษามุตกิดของสตรี ไขกระดูกกระบือช่วยบำรุงกลาง เติมไขสันหลัง คนโบราณเชื่อว่าการกินเป็นเวลานานจะช่วยให้อายุยืนยาว กระเพาะน้ำดีกระบือใช้ทำยาเม็ดได้ หนังสือ "ซั่วเหวิน" กล่าวว่า "He Jiao" คือส่วนที่เป็นกระดูกในเขา

🐑 เขาแพะตัวเมีย (ดำ/ขาว)

เขาแพะตัวเมีย รสเค็ม สรรพคุณอุ่น ใช้บำรุงสายตา รักษา "ตาบอดมัว" ( การมองเห็นลดลงอย่างรุนแรงจนถึงตาบอด ) ฆ่าไรหิด รักษาอาการท้องเสียจากความเย็น ขับไล่ภูตผี เสือโคร่ง อันตรายต่าง ๆ บรรเทาอาการใจสั่น การกินเป็นเวลานานช่วยให้จิตใจสงบ เติม元气 ทำให้ร่างกายเบาสบาย ยานี้เกิดในหุบเขาและลำธาร ภายหลังมีผู้วิจารณ์ว่า ผลิตในเหอซี เก็บได้ทุกช่วงเวลา หนังสือโบราณเห็นว่า "gu" คือแพะตัวเมีย ภายหลังบางคนใช้ "gu" และ "zang" เป็นชื่อเรียกแพะขนดำและขนขาว

🐕 องคชาตสุนัขตัวผู้

องคชาตสุนัขตัวผู้ รสเค็ม สรรพคุณเย็น ใช้รักษา "ภาวะเสียสมดุลภายใน" "อวัยวะเพศอ่อนแอไม่แข็งตัว" คนโบราณเชื่อว่ามันทำให้อวัยวะเพศแข็งแรง ใหญ่และร้อนขึ้น ช่วยให้มีบุตร และสามารถรักษาโรคทางนรีเวชของสตรีเช่นตกขาวได้สิบสองชนิด มีอีกชื่อหนึ่งว่า "น้ำเชื้อสุนัข" กระเพาะน้ำดีสุนัขใช้บำรุงสายตา ภายหลังมีผู้วิจารณ์ว่า เก็บในวันซานฝูของเดือนหก ควรเก็บในที่ร่มร้อยวัน

🐐 เขาแย้ (羚羊角)

เขาแย้ รสเค็ม สรรพคุณเย็น ใช้บำรุงสายตา เติม元气 กระตุ้นอวัยวะเพศ ขับเลือดเสียที่ไหลลง ขับไล่พิษแมลง วิญญาณชั่ว สิ่งอัปมงคล ทำให้จิตใจสงบ นอนหลับสบาย ยานี้เกิดในหุบเขาและลำธาร ภายหลังมีผู้วิจารณ์ว่า ผลิตในซือเฉิงและเขาหัวหยิน เก็บได้ทุกช่วงเวลา คนโบราณสืบสอบเห็นว่า "ling" เป็นตัวเขียนที่ใช้กันทั่วไป ตัวอักษรที่ถูกต้องมีหลายแบบ เช่น "yuan" "xian" ฯลฯ อธิบายว่ามันคล้ายแกะแต่ตัวใหญ่ เขากลมและแหลม มักอาศัยอยู่ตามหน้าผา

🦏 เขาแรด

เขาแรด รสขม สรรพคุณเย็น ใช้รักษาพิษร้อยชนิด พิษหนอน วิญญาณชั่ว หมอกควันพิษ แก้พิษของต้น口吻 ( พืชมีพิษ ) พิษขนนก鸩 ( นกมีพิษ ) พิษงู ทำให้อาการหลงๆ ลืมๆ หรือหลับผิดปกติดีขึ้น การกินเป็นเวลานานคนโบราณเชื่อว่าทำให้ร่างกายเบาสบาย ยานี้เกิดในหุบเขา ภายหลังมีผู้วิจารณ์ว่า ผลิตในหยงชางและอี้โจว หนังสือโบราณอธิบายรูปร่างแรดคล้ายวัว มีเขาที่จมูก ยอดหัวหรือหน้าผาก คัมภีร์ซานไห่จิงกล่าวถึงแรดขาว หนังสือฟานจื่อจีหรานบันทึกว่าราคาเขาแรดแบ่งเป็นสามระดับบน กลาง ล่าง ตามคุณภาพ

สัตว์ประเภทชั้นกลางทั้งหมดเจ็ดชนิดนี้ ตำราโบราณเหมือนกัน

---

🧠 ความเข้าใจเชิงลึก

หลักการสำคัญ 💡

• ตำแหน่งของยาสัตว์ประเภทชั้นกลาง : ตำราเสินหนงเป๋าเฉ่าจิงแบ่งยาออกเป็นสามชั้น บน กลาง ล่าง ยาชั้นกลางส่วนใหญ่ใช้เพื่อ "บำรุงร่างกาย ให้เหมาะกับคน" มีพิษหรือไม่มีพิษต้องพิจารณา ยาสัตว์ที่บันทึกในบทนี้มักนำมาจากอวัยวะ เขา ไขกระดูกของสัตว์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ภายหลังเรียกว่า "ยาที่มีความรู้สึกทางเลือดและเนื้อ" คนโบราณเชื่อว่ามันเติมเลือดและ essence เสริมสร้างจิตใจและเติมพลังได้ตรงกว่ายาจากพืช

• ความคิดเรื่องการเทียบเคียง : การใช้องคชาตสัตว์ตัวผู้รักษาอาการหย่อนสมรรถภาพทางเพศและมีบุตรยาก ใช้เขารักษาอาการชักที่ศีรษะและตา ใช้ไขกระดูกเติมไขกระดูก ล้วนเป็นแนวคิด "เสริมส่วนที่เหมือนกัน" "บำรุงอวัยวะด้วยอวัยวะเดียวกัน" ความคิดนี้พบได้ทั่วไปในยาโบราณและมีอิทธิพลอย่างลึกซึ้งต่อความเข้าใจเรื่องยาสัตว์ในยุคหลัง

• รสและสรรพคุณกับกลไกของโรค : ยาสัตว์ในบทนี้ส่วนใหญ่รสเค็ม เค็มเข้าไต ช่วยทำให้อ่อนนุ่ม ระบาย และบำรุงพลังไต เขากวางอ่อนรสหวานอุ่น เฉพาะตัวช่วยบำรุงกลางเติมพลัง เขาแรดและเขาแย้ รสขมเค็มเย็น เฉพาะตัวช่วยระบายความร้อน บรรเทาอาการชัก บำรุงสายตา ยาประเภทเขาส่วนใหญ่จัดอยู่ในเส้นตับ ใช้เพื่อล้างตับ บำรุงสายตา หยุดชักและทำให้จิตใจสงบ สะท้อนภาพการใช้ "เขาลำต้นถึงยอด"

• การขับไล่สิ่งชั่วร้ายและสีสันของการแพทย์ไสยศาสตร์ : หลายข้อกล่าวถึง "ขับไล่กลิ่นอายชั่ว วิญญาณพิษ ภูตผี" "ขับไล่ภูตผี เสือโคร่ง" ฯลฯ แสดงให้เห็นว่าตำรายาในยุคแรกยังคงมีลักษณะของการไม่แยกแพทย์กับไสยศาสตร์ เชื่อว่ายาไม่เพียงรักษาโรคทางกาย แต่ยังป้องกันสิ่งชั่วร้ายเหนือธรรมชาติได้ด้วย

ความเข้าใจสมัยใหม่ 🌟

• ประสิทธิภาพของยาสัตว์เหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นประสบการณ์โบราณหรือการอนุมานเทียบเคียง ยังไม่ผ่านการตรวจสอบทางเภสัชวิทยาสมัยใหม่อย่างเป็นระบบ บางชนิดเช่นเขากวางอ่อนมีกรดอะมิโน เปปไทด์ สารคล้ายฮอร์โมน มีงานวิจัยสมัยใหม่ให้ความสนใจบ้าง แต่คำกล่าว "ไม่แก่" "มีบุตร" "ตัวเบา" ไม่สามารถใช้เป็นข้อสรุปทางการรักษาได้

• เขาแรด เขาแย้ ฯลฯ เกี่ยวข้องกับสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ กฎหมายสมัยใหม่ห้ามการค้าและการใช้เป็นยาโดยเด็ดขาด เขาแรดถูกลบออกจากเภสัชตำราจีนแล้ว ในตำรับยาโบราณที่มีเขาแรด คลินิกสมัยใหม่ได้ปรับเปลี่ยนหรือทดแทนด้วยเขากระบือน้ำ เป็นต้น ซึ่งอยู่ในขอบเขตของการแพทย์เฉพาะทาง ต้องให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญจัดการ

• การใช้อวัยวะสืบพันธุ์ของม้าตัวผู้ สุนัขตัวผู้ ฯลฯ เป็นยา สะท้อนความเข้าใจอย่างง่าย ๆ ของคนโบราณต่อสมรรถภาพทางเพศและการมีบุตร การแพทย์สมัยใหม่มีแนวทางการวินิจฉัยและรักษาที่ชัดเจนแล้วสำหรับภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ ภาวะมีบุตรยาก ฯลฯ ไม่ควรพึ่งพาตำรับยาโบราณเหล่านี้

• เนื้อหาเช่น "ขับไล่ภูตผี" "พิษแมลง" ไม่มีพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ แต่ความตระหนักเรื่องหมอกควันพิษ โรคระบาด พิษแมลง ที่อยู่เบื้องหลัง มีแนวคิดป้องกันโรคในประวัติศาสตร์อยู่บ้าง

• วิธีโบราณ "ต้องฆ่ามันจึงจะใช้ได้" ในการนำตาม้า และวิธีการได้มาซึ่งยาสัตว์หลายชนิด ไม่เป็นที่ยอมรับในบริบทของจริยธรรมสัตว์และการอนุรักษ์สัตว์ป่าสมัยใหม่

ข้อคิดสำหรับการดูแลสุขภาพ ⚡

• ไม่แนะนำให้รับประทานหรือใช้ยาสัตว์ดังกล่าวข้างต้นด้วยตนเอง โดยเฉพาะเขาแรด เขาแย้ ฯลฯ ซึ่งเกี่ยวข้องกับกฎหมายและการอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ ควรหลีกเลี่ยงโดยเด็ดขาด

• การที่คนโบราณให้ความสำคัญกับ "ทำจิตใจเข้มแข็ง เติมพลัง" "ทำให้จิตใจสงบ" สามารถแปลงเป็นการปรับอารมณ์และจิตใจในชีวิตประจำวัน : รักษาอารมณ์ให้มั่นคง ลดความวิตกกังวลและอาการใจสั่น นอนหลับพักผ่อนให้เป็นเวลา

• การแสวงหา "ทำให้ตาสว่าง" "ไม่แก่" ชี้ให้เห็นว่าการปกป้องสายตาและการรักษาสุขภาพสมอง ควรพึ่งพาวิถีชีวิตที่ดีต่อสุขภาพแบบสมัยใหม่ : หลีกเลี่ยงการใช้ตามากเกินไป นอนหลับให้เพียงพอ โภชนาการสมดุล ออกกำลังกายพอเหมาะ

• ควรมีเหตุผลในการมอง "ทดแทนส่วนที่เหมือนกัน" การกินอวัยวะสัตว์ไม่สามารถทดแทนอวัยวะของมนุษย์ได้โดยตรง การกินอาหารอย่างมีสติและโภชนาการครบถ้วนปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากกว่าการแสวงหายาสัตว์หายาก

---

📚 ความรู้ที่เกี่ยวข้อง

• แนวคิดที่เกี่ยวข้อง : การจำแนกยาสามชั้น รสและสรรพคุณ การเข้าสู่เส้น ยาที่มีความรู้สึกทางเลือดและเนื้อ การบำรุงอวัยวะด้วยอวัยวะเดียวกัน ยาประเภทเขาช่วยล้างตับ บำรุงสายตา หยุดชัก แนวคิดขับไล่สิ่งสกปรก

• อ่านเพิ่มเติม : บทนำรวมของตำราเสินหนงเป๋าเฉ่าจิง หมวดสัตว์ในเป๋าเฉ่ากังมู่ ข้อกำหนดเกี่ยวกับยาสัตว์ในเภสัชตำราจีน อนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ และกฎหมายคุ้มครองที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหานี้อ้างอิงจากตำรายาจีนโบราณ จัดทำขึ้นเพื่อการเรียนรู้และศึกษาวัฒนธรรมโบราณเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัย การใช้ยาหรือการรักษา; หากรู้สึกไม่สบายโปรดไปพบแพทย์ทันที