บทที่ 23 จาก 134
五行大义
ความหมายโดยรวม ธาตุทั้งห้า (ไม้🔥, ไฟ🔥, ทอง⚔️, น้ำ🌊, ดิน⛰) ต่างมีวัฏจักรแห่งชีวิตที่แตกต่างกัน โดยกระจายอยู่ในสิบสองเดือนและสิบสองชั่วโมง แสดงให้เห็นถึงกฎแห่งความเจริญรุ่งเรืองและความเสื่อมถอยของชีวิต ไม้ (木) เริ่มรับพลังจากเดือนชง (申) ผ่านกระบวนการตั้งครรภ์ เลี้ยงดู เกิด อาบน้ำ สวมมงกุฎ ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่ง รุ่งเรือง เสื่อม เจ็บ ตาย และฝัง จนกระทั่งฝังศพในเดือนเว่ย (未) ธาตุอื่นๆ อีกสี่ธาตุก็ปฏิบัติตามกฎที่คล้ายคลึงกัน แต่ธาตุดิน (土) มีความพิเศษ เนื่องจากดินสามารถให้กำเนิดสรรพสิ่ง สถานที่ฝังจึงต้องสอดคล้องกับหลักจริยธรรม: หลีกเลี่ยงหลุมศพของมารดา (หลุมศพไฟ-สวี้戌) หลุมศพของบุตร (หลุมศพทอง-โฉ่ว丑) และหลุมศพของศัตรู (หลุมศพไม้-เว่ย未) และเลือกที่อยู่ที่กลมกลืนกับภรรยาอย่างเฉิน (辰) ซึ่งเป็นหลุมศพของน้ำ สะท้อนหลักการแห่งความกลมกลืนระหว่างหยินและหยาง ในสมัยโบราณ จักรพรรดิชุน (舜帝) ถูกฝังที่ซังงู (苍梧) โดยไม่ได้ฝังรวมกับพระสนม แสดงให้เห็นว่าการฝังรวมกันไม่ใช่ธรรมเนียมโบราณ แต่คนรุ่นหลังได้รับอิทธิพลจากคัมภีร์ชีจิง (诗经) ทำให้เกิดแนวคิดเรื่องการฝังรวมของสามีภรรยา แม้ธาตุดินจะอาศัยอยู่ในที่ของธาตุไฟ แต่แท้จริงแล้วแยกบทบาทออกไปในสี่ฤดูกาล (เฉิน辰, เว่ย未, สวี้戌, โฉ่ว丑) ในแต่ละฤดู ดินจะมีวัฏจักรชีวิตและความตายที่เป็นอิสระ ในการประยุกต์ใช้สมัยใหม่ สามารถใช้หลักกิ่งบนสวรรค์และสาขาบนดิน (干支) เพื่อตัดสินคุณสมบัติพลวัตของดิน (เช่น เจียอีและหยินเหมา (甲乙寅卯) ตรงกับดินเฉิน辰) แต่ละธาตุจะรุ่งเรือง 72 วัน ดินรุ่งเรืองในปลายฤดูทั้งสี่ ฤดูละ 18 วัน รวมเป็น 72 วันเช่นกัน สะท้อนถึงความสมดุลของดิน ในด้านตำแหน่ง ดินปกครองในเดือนเว่ย (未) (ปลายฤดูร้อน) หลุมศพอยู่ในเดือนเฉิน (辰) สอดคล้องกับปรัชญาทิศทางในคัมภีร์ลี่จี้ (礼记) และอี้จิง (易经) (ทิศตะวันตกเฉียงใต้ได้มิตรสหาย, ทิศตะวันออกเฉียงเหนือเสียมิตรสหาย) ธาตุส่วนใหญ่มักเกิดที่ตำแหน่งลินก่วน (临官) ของมารดาบิดา มีเพียงธาตุทองเท่านั้นที่เกิดในไฟ เนื่องจากทองต้องถูกไฟหล่อหลอมให้เป็นรูปเป็นร่าง และดินซึ่งเป็นบิดาอาศัยในที่ของไฟจำเป็นต้องให้น้ำมารดาประสาน (ไฟให้กำเนิดดิน, ดินให้กำเนิดทอง, ทองให้กำเนิดน้ำเป็นวงจร) ธาตุทั้งห้าหลังจากถูกฝังจะรับพลังอีกครั้ง เป็นสัญลักษณ์ของการสืบทอดพลังงานหลังความตาย
(บทนี้ไม่มีกรณีตัวอย่างแปดตัวอักษร (八字) ที่ชัดเจน ไม่จำเป็นต้องใส่ส่วนประกอบ)
ตารางสิบสองขันธ์ของธาตุทั้งห้า (十二长生表):
| ธาตุ | รับพลัง | ตั้งครรภ์ | เลี้ยงดู | เกิด | อาบน้ำ | สวมมงกุฎ | ก้าวขึ้นตำแหน่ง | รุ่งเรือง | เสื่อม | เจ็บ | ตาย | ฝัง |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ไม้🌳 | ชง (申) | โยว (酉) | สวี้ (戌) | ไห่ (亥) | จื่อ (子) | โฉ่ว (丑) | อิ๋น (寅) | เหมา (卯) | เฉิน (辰) | ซือ (巳) | อู๋ (午) | เว่ย (未) |
| ไฟ🔥 | ไห่ (亥) | จื่อ (子) | โฉ่ว (丑) | อิ๋น (寅) | เหมา (卯) | เฉิน (辰) | ซือ (巳) | อู๋ (午) | เว่ย (未) | ชง (申) | โยว (酉) | สวี้ (戌) |
| ทอง⚔️ | อิ๋น (寅) | เหมา (卯) | เฉิน (辰) | ซือ (巳) | อู๋ (午) | เว่ย (未) | ชง (申) | โยว (酉) | สวี้ (戌) | ไห่ (亥) | จื่อ (子) | โฉ่ว (丑) |
| น้ำ🌊 | ซือ (巳) | อู๋ (午) | เว่ย (未) | ชง (申) | โยว (酉) | สวี้ (戌) | ไห่ (亥) | จื่อ (子) | โฉ่ว (丑) | อิ๋น (寅) | เหมา (卯) | เฉิน (辰) |
| ดิน⛰ | ไห่ (亥) | จื่อ (子) | โฉ่ว (丑) | อาจถูกแทรก | เหมา (卯) | เฉิน (辰) | ซือ (巳) | อู๋ (午) | เว่ย (未) | ชง (申) | โยว (酉) | สวี้ (戌) |
รายละเอียดดินตามฤดูกาล (四季土细分):
