กำลังโหลด...
บทที่ 13 จาก 78
黄帝内经·素问
ฮ่องเต้ถาม: ข้าได้ยินว่าในสมัยโบราณ การรักษาโรค只需 ย้ายจิตปรับลมปราณ (ปรับจิตใจ เปลี่ยนผ่านพลัง) และ จู้โยว (สวดบอกเหตุแห่งโรค คล้ายการบำบัดทางจิตหรือพิธีกรรมของหมอผีในสมัยโบราณ) ก็สามารถหายได้ ปัจจุบันการรักษา ใช้ยาภายใน เข็มและหินทาภายนอก บางรายหาย บางรายไม่หาย เพราะเหตุใด?
ฉีปั๋วตอบ: คนสมัยโบราณอาศัยอยู่ท่ามกลางสัตว์ป่า ใช้การเคลื่อนไหวเพื่อหนีหนาว อาศัยในที่ร่มเพื่อหลบร้อน ภายในจิตใจไม่มีภาระผูกพันกับครอบครัว ความคิดถึง หรือความห่วงใย ภายนอกก็ไม่มีความเหนื่อยหน่ายจากการไล่ล่าชื่อเสียงและตำแหน่ง นี่คือยุคแห่งความสงบเรียบง่าย ภายนอกไม่มีการแย่งชิง ไม่มีความทะเยอทะยาน เป็นยุคที่พลังชั่วร้ายเข้าไปได้ยาก จึงไม่จำเป็นต้องใช้ยาในหรือเข็มหินภายนอก เพียงใช้วิธีจู้โยวและย้ายจิตปรับลมปราณก็หายได้ แต่คนในปัจจุบันไม่เป็นเช่นนั้น: จิตใจถูกความวิตกกังวลผูกมัด ร่างกายถูกความเหนื่อยล้าทำลาย และไม่ปฏิบัติตามการเปลี่ยนแปลงของสี่ฤดูกาล ฝ่าฝืนการปรับตัวกับหนาวร้อน ลมผิดปกติมักเข้ามารุกราน พลังชั่วร้ายอ่อนแอเข้าโจมตียามเช้าเย็น ภายในลึกถึงอวัยวะทั้งห้าและไขกระดูก ภายนอกทำลายรูขุมขนและผิวหนัง ดังนั้นโรคเล็กน้อยจึงต้องหนักขึ้น โรคใหญ่มักนำไปสู่ความตาย การใช้จู้โยวเพียงอย่างเดียวย่อมไม่สามารถแก้ไขได้อีกต่อไป
ฮ่องเต้กล่าว: ดีมาก ข้าอยากเผชิญหน้ากับผู้ป่วย สังเกตความเป็นความตาย ตัดสินข้อสงสัย อยากเข้าใจแก่นแท้ ให้กระจ่างดังดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ ขอฟังท่านกล่าวได้หรือไม่?
ฉีปั๋วกล่าว: สีหน้าและชีพจร (สังเกตผิวหน้าและคลำชีพจร) เป็นวิธีการวินิจฉัยที่กษัตริย์โบราณให้คุณค่าและครูอาจารย์สืบทอดต่อมา สมัยโบราณให้ จิ้วไต้จี้ (หมอชื่อดังในตำนานโบราณ) ศึกษาสีหน้าและลักษณะชีพจร เข้าใจกฎแห่งการเปลี่ยนแปลงของธรรมชาติ เทียบเคียงกับธาตุทั้งห้า สี่ฤดูกาล ลมแปดทิศ หกทิศทาง ไม่ห่างเหินจากหลักธรรมดา สังเกตความลึกลับท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงและการเคลื่อนไหว จึง grasp แก่นแท้ได้ แก่นแท้คือสีหน้าและชีพจร สีหน้าเหมือนดวงอาทิตย์มีความสว่างมืดเปลี่ยนแปลง ชีพจรเหมือนดวงจันทร์มีวัฏจักรเป็นจังหวะ การแสวงหาแก่นแท้นี้อยู่เสมอ คือกุญแจสำคัญของการวินิจฉัย การเปลี่ยนแปลงของสีหน้าสอดคล้องกับชีพจรตามฤดูกาล นี่คือสิ่งที่กษัตริย์โบราณให้คุณค่า เพราะสอดคล้องกับกฎแห่งธรรมชาติ จึงสามารถ远离ความตาย เข้าใกล้ความมีชีวิต ทำให้หนทางแห่งชีวิตยืนยาว คนเช่นนี้เรียกว่าปราชญ์
การรักษาในยุคกลาง โรคเกิดขึ้นแล้วจึงรักษา 服用 น้ำยาต้ม (น้ำยาสมุนไพรโบราณ) ประมาณสิบวัน ขับ ลมแปดทิศและโรคอัมพาตห้าประเภท (ลมจากแปดทิศและโรคอัมพาตต่าง ๆ) ให้หาย หากสิบวันไม่หาย ค่อยผสมผสานใบ ราก ลำต้นของสมุนไพร รากฐานและปลายยอดช่วยเหลือกัน ต้นเหตุและปลายเหตุสอดคล้องกัน พลังชั่วร้ายจึงถูกปราบได้ การรักษาในยุคหลังไม่เป็นเช่นนั้น: รักษาโดยไม่คำนึงถึงสี่ฤดูกาล ไม่เข้าใจการโคจรของดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ ไม่พิจารณาความสอดคล้องหรือขัดแย้ง เมื่อโรคก่อตัวขึ้นแล้ว จึงคิดใช้เข็มเล็กบำบัดภายนอก น้ำยาต้มบำบัดภายใน หมอหยาบ ๆ ประมาทมั่นใจ คิดว่าสามารถโจมตีพลังชั่วร้ายได้ ผลคือโรคเก่ายังไม่หาย โรคใหม่ก็เกิดขึ้นอีก
ฮ่องเต้กล่าว: อยากฟังหลักการพื้นฐานที่สุด
ฉีปั๋วกล่าว: สิ่งสำคัญที่สุดในการรักษาโรค คือไม่สูญเสียการวินิจฉัยด้วยสีหน้าและชีพจร การใช้โดยไม่สับสน คือหลักใหญ่แห่งการรักษา ความสอดคล้องและขัดแย้งกลับด้าน ต้นเหตุและปลายเหตุไม่ตรงกัน จะทำให้พลังจิตสูญเสีย ร่างกายโดยรวมทรุดโทรม กำจัดสิ่งเก่าที่เสื่อม มุ่งสู่สิ่งใหม่ที่สดใส จึงจะถึงระดับผู้บรรลุธรรม
ฮ่องเต้กล่าว: ข้าได้ฟังแก่นแท้จากท่านแล้ว ท่านกล่าวว่าไม่ละทิ้งสีหน้าและชีพจร นี่ข้ารู้แล้ว
ฉีปั๋วกล่าว: รากฐานของการรักษาโรคต้องกลับไปสู่ "หนึ่ง"
ฮ่องเต้ถาม: "หนึ่ง" คืออะไร?
ฉีปั๋วกล่าว: "หนึ่ง" คือการสอบถามเพื่อค้นหาสาเหตุของโรคและสภาพของพลังจิต
ฮ่องเต้ถาม: ปฏิบัติอย่างไร?
ฉีปั๋วกล่าว: ปิดประตูหน้าต่าง หลีกเลี่ยงการรบกวน วนเวียนอยู่กับผู้ป่วย สอบถามอาการและอารมณ์ซ้ำ ๆ ตามความรู้สึกและความต้องการที่แท้จริงของผู้ป่วย ผู้ที่สามารถ grasp พลังจิตได้จะเจริญรุ่งเรือง ผู้ที่สูญเสียพลังจิตจะเสื่อมถอย
ฮ่องเต้กล่าว: ดีมาก
สภาพแวดล้อมกำหนดความลึกของโรคและวิธีการรักษา
บทนี้กล่าวว่า คน上古อยู่อย่างสงบ เริ่ม cravings น้อย พลังชั่วร้ายเข้าได้ยาก จึงใช้วิธีจู้โยว ย้ายจิตปรับลมปราณเพื่อปรับจิต คนยุคหลังมีทุกข์มาก เหนื่อยหนัก ฝ่าฝืนฤดูกาล พลังชั่วร้ายเข้าลึกถึงอวัยวะภายในและไขกระดูก จึงต้องพึ่งยาและเข็มหิน นี่ไม่ใช่การปฏิเสธจู้โยวอย่างสิ้นเชิง แต่เน้นว่าสภาพสังคมและวิถีชีวิตมีผลต่อความลึกของโรค
สีหน้าและชีพจรเทียบเคียง สอดคล้องกับสวรรค์และมนุษย์
ทั้งบทให้ สีหน้าและชีพจร เป็นหลักการวินิจฉัย: สีหน้าเทียบดวงอาทิตย์ ชีพจรเทียบดวงจันทร์ และทั้งสองสอดคล้องกับธาตุห้า สี่ฤดูกาล ลมแปดทิศ หกทิศทาง คนโบราณเชื่อว่าสีหน้าและชีพจรไม่ใช่ตัวชี้วัดโดดเดี่ยว แต่เป็นการสะท้อนรวมของการตอบสนองของร่างกายต่อสภาพแวดล้อมธรรมชาติ การจับการเปลี่ยนแปลงของสีหน้าและชีพจร จะสามารถ判断ความสอดคล้อง ขัดแย้ง เป็นความตายได้
"การรักษาถึงที่สุดในหนึ่ง" และ "ผู้ได้พลังจิตเจริญ ผู้สูญเสียพลังจิตตาย"
ท้ายบทสรุปว่าการรักษาพื้นฐานกลับไปที่ "หนึ่ง" คือการสอบถามอย่างเงียบสงบและตั้งใจ เข้าใจอารมณ์และความรู้สึกของผู้ป่วยอย่างรอบคอบ เพื่อ grasp "พลังจิต" ที่นี่ "พลังจิต" ไม่ใช่ความเชื่อโชคลาง แต่เป็นการแสดงรวมของพลังชีวิตและสภาพจิตใจของมนุษย์ การวินิจฉัยและการรักษาท้ายที่สุดต้องดูความเจริญหรือเสื่อมของพลังจิต
วิพากษ์ "หมอหยาบประมาท"
ไม่ยึดสี่ฤดูกาล ไม่รู้ดวงอาทิตย์ดวงจันทร์ ไม่พิจารณาความสอดคล้องขัดแย้ง เมื่อโรคก่อตัวแล้วจึงรีบใช้เข็มยา เป็นการ "ต้นเหตุและปลายเหตุไม่ตรงกัน" โรคเก่ายังไม่หาย โรคใหม่เกิดอีก แสดงให้เห็นว่าการรักษาไม่สามารถมองเพียงการโจมตีเฉพาะจุด ต้องพิจารณาสถานการณ์โดยรวมและ时机
แก่นแท้ที่สมเหตุสมผลและข้อจำกัดของจู้โยว
จู้โยวมีสีของหมอผีโบราณ ไม่ควรทำให้เป็นเรื่องลึกลับ ส่วนที่สมเหตุสมผลคล้ายการสะกดจิต การระบายอารมณ์ และผลปลอบโยน การแพทย์กายใจสมัยใหม่ยอมรับว่าสภาพจิตใจมีผลต่อความรู้สึกเจ็บป่วยและการฟื้นตัว แต่คนโบราณเชื่อว่าจู้โยวเพียงอย่างเดียวรักษาโรคในยุคโบราณได้ เป็นความรู้ในบริบทประวัติศาสตร์ ไม่อาจแทนที่การวินิจฉัยและรักษาที่เป็นมาตรฐานสมัยใหม่
สีหน้าและชีพจรเทียบเคียงกับจังหวะเวลา
"สีหน้าเทียบอาทิตย์ ชีพจรเทียบจันทร์" เป็นการเปรียบเทียบเชิงปรัชญาโบราณ ไม่สามารถเข้าใจง่าย ๆ ว่าสีหน้าถูกกำหนดโดยดวงอาทิตย์ ชีพจรถูกกำหนดโดยดวงจันทร์ แต่มีข้อสังเกตอย่างเรียบง่ายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างจังหวะชีวภาพ สภาพแวดล้อมสี่ฤดูกาล และสภาพร่างกาย ซึ่งสามารถสนทนากับการแพทย์เชิงเวลาและการศึกษาสีหน้าชีพจรเชิงวัตถุวิสัยสมัยใหม่ได้
"ตามความสมัครใจของผู้ป่วย" กับการมีผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง
"ปิดประตูหน้าต่าง สอบถามความรู้สึกหลายครั้ง ตามความสมัครใจ" เน้นความเงียบสงบ การปกป้องความเป็นส่วนตัว การสอบถามซ้ำและการเคารพความรู้สึก主观ของผู้ป่วย สอดคล้องกับการแพทย์สมัยใหม่ที่ให้ความสำคัญกับการสื่อสารระหว่างหมอกับคนไข้ การประเมินสภาพจิตใจ และแนวคิดที่ให้ผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง
ข้อจำกัดทางประวัติศาสตร์
เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับน้ำยาต้ม สมุนไพรใบราก เข็มเล็ก เป็นคำอธิบายแนวคิดการรักษาโบราณ สำหรับการศึกษาค้นคว้าเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการใช้ยา คำอธิบายเกี่ยวกับโรคและสิ่งแวดล้อมในสมัยโบราณมีลักษณะตามยุคสมัย ควรเข้าใจอย่างมีเหตุผล ไม่ควรนำไปใช้ตาบอด
แนวคิดที่เกี่ยวข้อง
จู้โยว, ย้ายจิตปรับลมปราณ, สีหน้าและชีพจร, จิ้วไต้จี้, น้ำยาต้ม, ลมแปดทิศและโรคอัมพาตห้าประเภท, ต้นเหตุปลายเหตุ, พลังจิต, ความสงบ
อ่านเพิ่มเติม
📖 คำแนะนำจากปู่กวา: เนื้อหานี้อ้างอิงจากคัมภีร์โบราณการแพทย์แผนจีน มีไว้เพื่อการเรียนรู้วัฒนธรรมดั้งเดิมเท่านั้น ไม่ constitute คำแนะนำทางการแพทย์ การใช้ยา หรือการรักษาใด ๆ หากไม่สบายโปรดไปพบแพทย์ทันที